Η Ιταλία έθεσε σε δημόσια διαβούλευση μια νέα πρόταση για την οδική ασφάλεια, η οποία προβλέπει πρόστιμο 75 ευρώ για πεζούς που χρησιμοποιούν κινητό ή άλλη ηλεκτρονική συσκευή ενώ διασχίζουν τον δρόμο ή κινούνται στο οδόστρωμα. Η διαδικασία, που ξεκίνησε στις 8 Αυγούστου 2026, δεν έχει ακόμη οδηγήσει σε νόμο, όμως ανοίγει τη συζήτηση για πιο προσεκτική μετακίνηση στους δρόμους και καλύτερη προστασία των πεζών.
Η προτεινόμενη ρύθμιση δεν αφορά όσους απλώς περπατούν στο πεζοδρόμιο με το τηλέφωνο στο χέρι. Στοχεύει στη χρήση συσκευών όταν αυτή μπορεί να αποσπάσει την προσοχή του πεζού κατά τη διάσχιση του δρόμου ή ενώ βρίσκεται πάνω στο οδόστρωμα.
Στο σχέδιο περιλαμβάνονται κινητά τηλέφωνα, smartphones, tablets, φορητοί υπολογιστές και άλλες παρόμοιες ηλεκτρονικές συσκευές. Αν η διάταξη εγκριθεί με τη σημερινή της μορφή, η παράβαση θα επιφέρει πρόστιμο 75 ευρώ.
Εξαιρέσεις και νέοι κανόνες στη διάβαση
Το υπό συζήτηση κείμενο προβλέπει εξαιρέσεις σε περιπτώσεις έκτακτης ανάγκης. Παράλληλα, δεν αποκλείεται η χρήση hands-free ή ακουστικού, εφόσον ο πεζός εξακολουθεί να αντιλαμβάνεται επαρκώς τους ήχους του περιβάλλοντος και δεν θέτει σε κίνδυνο την ασφάλειά του.
Έτσι, η πρόταση δεν συνιστά γενική απαγόρευση τηλεφωνικής επικοινωνίας κατά το περπάτημα. Η βασική επιδίωξη είναι να περιοριστεί η χρήση συσκευών που απομακρύνει την προσοχή από την κυκλοφορία, ειδικά στα σημεία όπου πεζοί και οχήματα συναντώνται.
Στο ίδιο σχέδιο εξετάζονται και επιπλέον υποχρεώσεις για όσους πρόκειται να περάσουν απέναντι. Ο πεζός θα καλείται να σταματά πριν από τη διάσχιση και να ελέγχει ότι οι οδηγοί των οχημάτων που πλησιάζουν τον έχουν δει και είναι έτοιμοι να του παραχωρήσουν προτεραιότητα.
Προτείνεται επίσης η αποφυγή ξαφνικών αλλαγών κατεύθυνσης ή απρόβλεπτων κινήσεων όσο ο πεζός βρίσκεται στον δρόμο, εκτός αν υπάρχει πραγματική ανάγκη. Η τελική διατύπωση θα έχει σημασία, καθώς ο ισχύων ιταλικός Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας υποχρεώνει ήδη τους οδηγούς να επιβραδύνουν και να σταματούν για πεζούς που βρίσκονται ή πλησιάζουν σε διάβαση.
Η πρόταση παραμένει σε διαβούλευση
Το ιταλικό υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών έχει αποστείλει το υλικό της αναθεώρησης σε περισσότερους από 100 φορείς, ενώσεις και επαγγελματικές οργανώσεις. Οι συμμετέχοντες έχουν προθεσμία έως τις 13 Σεπτεμβρίου 2026 για να καταθέσουν παρατηρήσεις και προτάσεις αλλαγών.
Η επόμενη κρίσιμη ημερομηνία αναμένεται στις 14 Οκτωβρίου 2026, όταν εκτιμάται ότι θα έχει διαμορφωθεί το κυβερνητικό κείμενο για τα επόμενα νομοθετικά βήματα. Μέχρι τότε εφαρμόζεται ο σημερινός ιταλικός ΚΟΚ, ο οποίος δεν περιλαμβάνει ειδική κύρωση 75 ευρώ για χρήση smartphone από πεζό σε διάβαση.
Η συζήτηση γίνεται σε μια περίοδο κατά την οποία η οδική ασφάλεια παραμένει σημαντικό ζήτημα στην Ιταλία. Το 2025 καταγράφηκαν 177.207 τροχαία ατυχήματα με τραυματισμούς, 237.822 τραυματίες και 2.868 νεκροί. Ανάμεσα στα θύματα ήταν 419 πεζοί, αριθμός μειωμένος κατά 10,9% σε σχέση με το προηγούμενο έτος.
Τα στοιχεία δεν αποδεικνύουν πόσα περιστατικά συνδέονταν ειδικά με τη χρήση κινητού από πεζούς. Ωστόσο, δείχνουν το ευρύτερο πλαίσιο μέσα στο οποίο εξετάζονται οι νέοι κανόνες.
Αντίστοιχες προσεγγίσεις έχουν υιοθετηθεί και αλλού. Στη Λιθουανία οι πεζοί οφείλουν να αποφεύγουν τη χρήση κινητών επικοινωνιών όταν αυτή τους εμποδίζει να παρακολουθούν την κυκλοφορία. Στην πόλη Γιαμάτο της Ιαπωνίας ισχύει από το 2020 τοπική ρύθμιση κατά της χρήσης smartphone κατά το περπάτημα, χωρίς όμως χρηματικές κυρώσεις.
Στην Ιταλία έχουν ήδη εκφραστεί επιφυλάξεις από εκπροσώπους της Ιταλικής Ομοσπονδίας Περιβάλλοντος και Ποδηλάτου, οι οποίοι θεωρούν ότι ορισμένες προτεινόμενες υποχρεώσεις μπορεί να μεταφέρουν μεγαλύτερο βάρος ευθύνης στους πιο ευάλωτους χρήστες του δρόμου. Η τελική μορφή της ρύθμισης θα κριθεί μετά τη διαβούλευση.
