Η αύξηση των τιμών στα καύσιμα συνεχίζει να προκαλεί σοβαρές επιπτώσεις στα νοικοκυριά, τις επιχειρήσεις και την ευρύτερη οικονομία. Τέσσερις μήνες μετά την έναρξη της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή, οι γεωπολιτικές αναταραχές και οι διαταραχές στην διεθνή αγορά πετρελαίου διατηρούν τις τιμές σε επίπεδα πολύ υψηλότερα σε σύγκριση με τις 27 Φεβρουαρίου, προτού ξεκινήσουν οι πολεμικές επιχειρήσεις μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν.
Προσπάθειες της κυβέρνησης και οικονομικές συνέπειες
Η ελληνική κυβέρνηση επιχείρησε να ανακουφίσει την κατάσταση με ένα πακέτο μέτρων ύψους 300 εκατομμυρίων ευρώ. Ωστόσο, οι ενέργειες αυτές δεν φαίνεται να αποδίδουν, όπως μαρτυρούν οι αυξανόμενοι δείκτες πληθωρισμού και το υψηλό κόστος μετακίνησης με αυτοκίνητο, καθώς και οι πιέσεις που δέχονται οι επιχειρήσεις.
Πλαφόν και επιδοτήσεις
Από τον Μάρτιο, η κυβέρνηση εισήγαγε πλαφόν στα κέρδη των εταιρειών εμπορίας και λιανικής πώλησης καυσίμων. Στη συνέχεια, χορηγήθηκε το Fuel Pass για δύο μήνες και διατηρήθηκε η επιδότηση του πετρελαίου κίνησης μέχρι τον Ιούνιο. Οι επιδοτήσεις κυμάνθηκαν αρχικά στα 20 λεπτά του ευρώ ανά λίτρο και περιορίστηκαν στα 15 λεπτά τον περασμένο μήνα.
- Το κόστος των μέτρων ανήλθε σχεδόν στα 300 εκατ. ευρώ.
- Για το δίμηνο Απριλίου – Μαΐου, η επιδότηση του ντίζελ κόστισε 106 εκατ. ευρώ.
- Η χορήγηση του Fuel Pass στους οδηγούς βενζινοκίνητων οχημάτων είχε κόστος 130 εκατ. ευρώ.
Ωστόσο, με την άρση του πλαφόν στο τέλος του Ιουνίου και τη λήξη των επιδοτήσεων, οι τιμές των καυσίμων παρέμειναν σε ανοδική πορεία, γεγονός που δείχνει ότι οι επιδοτήσεις δεν ήταν αρκετές για να ανακουφίσουν τους καταναλωτές.
Νέες παρεμβάσεις από την κυβέρνηση
Στις 10 Ιουλίου, ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης ανακοίνωσε νέες παρεμβάσεις στη Βουλή. Με τις τιμές της βενζίνης να πλησιάζουν ξανά τα 2 ευρώ ανά λίτρο, η κυβέρνηση δεν προχώρησε σε επιδοτήσεις. Αντίθετα, σε συνεργασία με τις εταιρείες HELLENiQ ENERGY και Motor Oil, ανακοίνωσε μειώσεις στις τιμές των καυσίμων.
Συγκεκριμένα μέτρα
Τα διυλιστήρια θα προχωρήσουν σε μειώσεις:
- 10 λεπτά του ευρώ ανά λίτρο για τη βενζίνη.
- 5 λεπτά του ευρώ ανά λίτρο για το πετρέλαιο κίνησης.
Η χρηματοδότηση αυτών των μειώσεων θα ανέλθει στα 40 εκατ. ευρώ, αλλά και αυτό το μέτρο έχει ημερομηνία λήξης, ενώ οι μελλοντικές τιμές παραμένουν αβέβαιες λόγω των γεωπολιτικών παραγόντων και της περιορισμένης προσφοράς.
Προβλήματα φορολογίας και βιωσιμότητας
Οι μέχρι τώρα παρεμβάσεις κρίνονται ανεπαρκείς και πυροσβεστικές. Δεν προσφέρουν μια βιώσιμη λύση για την αντιμετώπιση του αυξανόμενου κόστους. Σύμφωνα με ειδικούς της αγοράς, η υψηλή φορολογία αποτελεί βασικό παράγοντα του προβλήματος. Στην Ελλάδα, η φορολογική επιβάρυνση στη βενζίνη ξεπερνά το 56%, ενώ στο πετρέλαιο κίνησης είναι άνω του 45%.
Ως αποτέλεσμα, οι μειώσεις που γίνονται δεν μεταφέρονται πλήρως στους καταναλωτές. Παρά τις προτάσεις για μείωση του ειδικού φόρου κατανάλωσης, η κυβέρνηση επιμένει ότι οι μειώσεις αυτές δεν θα έχουν μόνιμα αποτελέσματα.
Αξιοσημείωτο είναι ότι πολλές ευρωπαϊκές χώρες προχώρησαν σε μείωση φορολογίας για να περιορίσουν τις τιμές των καυσίμων κατά τη διάρκεια του πολέμου, ενώ η ελληνική κυβέρνηση φαίνεται να παραμένει σταθερή στην πολιτική της.
Συνολικά, παρά το πακέτο των 300 εκατ. ευρώ σε επιδοτήσεις και τις εκπτώσεις των διυλιστηρίων, το πρόβλημα της ακρίβειας στα καύσιμα παραμένει άλυτο και επανέρχεται συνεχώς.
