Η Κρήτη βρέθηκε αντιμέτωπη με μια από τις σημαντικότερες κακοκαιρίες των τελευταίων 20 ετών, καθώς οι持续είς βροχοπτώσεις από την Τετάρτη 30 Σεπτεμβρίου έως την Κυριακή 4 Οκτωβρίου 2026 προκάλεσαν εκτεταμένες καταστροφές σε υποδομές, καλλιέργειες, περιουσίες και στο οδικό δίκτυο. Οι ακραίες συνθήκες είχαν επίσης ως αποτέλεσμα τον θάνατο ενός 80χρονου βοσκού, ενώ οι κάτοικοι του νησιού καλούνται να αντιμετωπίσουν τις συνέπειες ενός φαινομένου που διήρκεσε σχεδόν πέντε ημέρες.
Πώς διαμορφώθηκε η ασυνήθιστη κακοκαιρία
Σύμφωνα με την ανάλυση της επιστημονικής ομάδας του meteo, η ατμοσφαιρική κυκλοφορία στα τέλη Σεπτεμβρίου και στις αρχές Οκτωβρίου διαφοροποιήθηκε σημαντικά από το συνηθισμένο. Αντί τα καιρικά συστήματα να κινούνται από τα δυτικά προς τα ανατολικά, ένα «μπλοκάρισμα» στην κυκλοφορία επέτρεψε την κάθοδο ψυχρών αερίων μαζών από τη βορειοανατολική Ευρώπη προς τα Βαλκάνια, το Αιγαίο και την Ελλάδα.
Η εξέλιξη συνδέθηκε με ταχεία ενίσχυση βαρομετρικού χαμηλού στον Βόρειο Ατλαντικό και με την ενδυνάμωση αντικυκλώνα πάνω από τη βορειοανατολική Ευρώπη. Στη συνέχεια, η διαταραχή αποκόπηκε από το κύριο ρεύμα της ατμόσφαιρας και σχημάτισε αποκομμένο χαμηλό πάνω από τη Νοτιοανατολική Ευρώπη και την Ανατολική Μεσόγειο. Το χαμηλό παρέμεινε σχεδόν στάσιμο για αρκετές ημέρες, ενώ οι υψηλές πιέσεις βορειότερα διατήρησαν επίμονο βόρειο έως βορειοανατολικό ρεύμα πάνω από το Αιγαίο.
Καθώς οι ψυχρές αέριες μάζες περνούσαν πάνω από το ακόμη θερμό Αιγαίο, εμπλουτίζονταν με υγρασία και γίνονταν πιο ασταθείς. Όταν έφταναν στην Κρήτη, η ανύψωσή τους πάνω από τους ορεινούς όγκους του νησιού ενίσχυε περαιτέρω τις βροχοπτώσεις. Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι καθοριστικό ρόλο δεν είχε μόνο η ένταση, αλλά κυρίως η διάρκεια του φαινομένου.
Ύψη βροχής άνω των 840 χιλιοστών
Οι μετρήσεις από 70 μετεωρολογικούς σταθμούς στην Κρήτη αποτυπώνουν το μέγεθος της κακοκαιρίας. Στη Σαμαριά, στη θέση Ξυλόσκαλο, καταγράφηκαν περισσότερα από 840 χιλιοστά βροχής στο πενθήμερο, ενώ στα Ανώγεια Ρεθύμνου το ύψος ξεπέρασε τα 640 χιλιοστά. Στο Τζερμιάδο, στο Οροπέδιο Λασιθίου, καταγράφηκαν συνολικά 448 χιλιοστά.
Παρόμοιος συνδυασμός υψηλών πιέσεων πάνω από την Ευρώπη, χαμηλών πιέσεων νότια της Κρήτης και επίμονης μεταφοράς υγρών αερίων μαζών είχε παρατηρηθεί και στις κακοκαιρίες «Χιόνη» και «Ωκεανίδα» τον Φεβρουάριο του 2019, οι οποίες επίσης είχαν προκαλέσει πολύ μεγάλα ύψη βροχής στο νησί.
