Η κατάρρευση κτιρίου στην οδό Λυσικράτους, στην Πλάκα, μετά από ισχυρή έκρηξη που συνδέεται προκαταρκτικά με διαρροή φυσικού αερίου στον δεύτερο όροφο, επαναφέρει το ζήτημα της ασφάλειας των παλαιών κατασκευών και των ελέγχων στις εγκαταστάσεις τους. Το κτίριο είχε ανεγερθεί το 1979, ενώ μέχρι στιγμής δεν έχει διευκρινιστεί ποια από τις τρεις συσκευές φυσικού αερίου —λέβητας, τζάκι ή κουζίνα— προκάλεσε τη διαρροή.
Σύμφωνα με τον αντιδήμαρχο Πολιτικής Προστασίας του Δήμου Αθηναίων και μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου του Συλλόγου Πολιτικών Μηχανικών Ελλάδας, Ανδρέα Γραμματικογιάννη, η αρχική οικοδομική άδεια δεν προέβλεπε κατοικία, αλλά ισόγειο και αίθουσες στον πρώτο και τον δεύτερο όροφο. Ο πρώτος όροφος λειτουργούσε πλέον ως διαμέρισμα βραχυχρόνιας μίσθωσης, γεγονός που αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο να είχαν γίνει μετασκευές ή άλλες τροποποιήσεις.
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι παρεμβάσεις σε παλιά κτίρια, ιδιαίτερα όταν δεν συνοδεύονται από τις απαιτούμενες μελέτες και επίβλεψη μηχανικού, μπορεί να επηρεάσουν τη φέρουσα ικανότητά τους. Στην προκειμένη περίπτωση, δεν έχει αποσαφηνιστεί αν και πότε πραγματοποιήθηκαν οι προβλεπόμενοι έλεγχοι στην εγκατάσταση φυσικού αερίου του δεύτερου ορόφου.
Έλεγχοι στις εγκαταστάσεις και ευθύνες
Με βάση όσα αναφέρονται στο ρεπορτάζ, ο καυστήρας εγκατάστασης φυσικού αερίου πρέπει να ελέγχεται και να συντηρείται κάθε χρόνο, ενώ ο έλεγχος των σωληνώσεων προβλέπεται κάθε τέσσερα χρόνια. Ωστόσο, ο έλεγχος της τήρησης αυτών των υποχρεώσεων δεν πραγματοποιείται συστηματικά. Ο κ. Γραμματικογιάννης υποστηρίζει ότι θα μπορούσε να εξεταστεί η σύνδεση των υποχρεωτικών ελέγχων με τους λογαριασμούς της εταιρείας παροχής φυσικού αερίου, καθώς και η εγκατάσταση αισθητήρων ανίχνευσης διαρροών σε κάθε διαμέρισμα.
Ο ίδιος συσχετίζει την υπόθεση με την κατάρρευση πολυκατοικίας στα Πετράλωνα τον περασμένο Ιούλιο, η οποία είχε κατασκευαστεί το 1973. Όπως αναφέρει, στις δύο περιπτώσεις ο μηχανισμός μπορεί να είναι διαφορετικός, όμως το κοινό πρόβλημα αφορά πιθανές παραλείψεις ελέγχων και την απουσία ουσιαστικών συνεπειών όταν δεν εφαρμόζονται οι προδιαγραφές.
Παλαιό κτιριακό απόθεμα και προβλήματα στην Πλάκα
Ο πρόεδρος της Επιτροπής Κατοίκων, αρχιτέκτονας Γιώργος Ζαφειρίου, περιγράφει την Πλάκα ως περιοχή με έντονη τουριστική πίεση και παλαιά δίκτυα ύδρευσης, φυσικού αερίου και αποχέτευσης. Παράλληλα, σημειώνει ότι σε αρκετούς δρόμους δεν υπάρχει επαρκής χώρος για την πρόσβαση πυροσβεστικών οχημάτων. Οι κάτοικοι έχουν ζητήσει την τοποθέτηση κρουνών για την εξυπηρέτηση των μικρών πυροσβεστικών, ενώ αναφέρεται ότι σε ορισμένους υπάρχοντες κρουνούς έχουν κλαπεί ή βανδαλιστεί τα καπάκια.
Επιπλέον, τίθενται ερωτήματα για το πώς πιστοποιούνται οι προδιαγραφές ασφαλείας των καταλυμάτων βραχυχρόνιας μίσθωσης. Σύμφωνα με τον κ. Ζαφειρίου, βρίσκεται στο τελικό στάδιο μελέτη του Δήμου Αθηναίων, σε συνεργασία με συγκοινωνιολόγους, για τη φέρουσα ικανότητα των οχημάτων στην Πλάκα.
Ο ομότιμος καθηγητής Αντισεισμικών Κατασκευών του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου Κωνσταντίνος Σπυράκος υπογραμμίζει ότι τα παλαιότερα κτίρια είναι περισσότερο ευάλωτα, καθώς σε πολλές περιπτώσεις οι τοίχοι στηρίζουν σημαντικό μέρος της κατασκευής. Επισημαίνει επίσης ότι σε κτίρια που έχουν ανεγερθεί πριν από το 1985 έχουν γίνει αυθαίρετες καθαιρέσεις και τροποποιήσεις, ενώ ζητά αυστηρότερο έλεγχο των εργασιών που δηλώνονται ως μικρής κλίμακας.
Για τη βελτίωση της ασφάλειας απαιτούνται έλεγχοι στατικής επάρκειας, ενισχύσεις όπου χρειάζεται, τακτική συντήρηση των ενεργειακών εγκαταστάσεων και κίνητρα προς τους ιδιοκτήτες. Όπως επισημαίνεται, η προστασία των παλαιών κτιρίων δεν αφορά μόνο τους ιδιώτες, αλλά και την Πολιτεία, η οποία καλείται να ενισχύσει τόσο τους ελεγκτικούς μηχανισμούς όσο και την πρόληψη.
