Πενήντα φωλιές της θαλάσσιας χελώνας Caretta caretta εντόπισαν και προστατεύουν οι ερευνητές του ΑΡΧΕΛΩΝ στις νότιες παραλίες της Κέρκυρας, στα προκαταρκτικά στοιχεία της περιόδου ωοτοκίας του 2026. Η καταγραφή έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς είναι η πρώτη χρονιά που εφαρμόζεται στο νησί οργανωμένο πρόγραμμα συστηματικής παρακολούθησης, στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού έργου LIFE ADAPTS.
Τα στοιχεία είχαν ανακοινωθεί έως τις 6 Σεπτεμβρίου και ξεπέρασαν τις αρχικές προσδοκίες της ερευνητικής ομάδας. Η αυξημένη παρουσία χελωνών για φωλεοποίηση είχε παρατηρηθεί και τα προηγούμενα χρόνια, όμως πλέον οι παραλίες της Κέρκυρας παρακολουθούνται με ενιαίο και συστηματικό τρόπο.
Οι δημόσιες εκσκαφές στην Κάνουλα
Στην παραλία Κάνουλα πραγματοποιήθηκαν δύο δημόσιες εκσκαφές φωλιών που είχαν ολοκληρώσει την εκκόλαψή τους. Η διαδικασία επιτρέπει στους ερευνητές να εξετάσουν τι απέμεινε μέσα στη φωλιά και να υπολογίσουν το ποσοστό επιτυχίας.
Στην πρώτη φωλιά εκκολάφθηκαν 72 από τα 98 αυγά, ποσοστό 73,5%. Στη δεύτερη, οι επιτυχείς εκκολάψεις έφτασαν τις 85 σε σύνολο 111 αυγών, δηλαδή το 76,6%. Περισσότεροι από 50 κάτοικοι και επισκέπτες παρακολούθησαν τις δύο δράσεις.
Κατά τη δεύτερη εκσκαφή βρέθηκαν τέσσερις νεοσσοί που είχαν μείνει μέσα στη φωλιά. Οι ερευνητές τους απελευθέρωσαν παρουσία του κοινού, ώστε να συνεχίσουν μόνοι τους τη διαδρομή προς τη θάλασσα.
«Το ταξίδι των νεοσσών πάνω στην άμμο είναι η πρώτη τους προπόνηση για τον ωκεανό».
Χριστιάνα Καμπρογιάννη, υπεύθυνη επικοινωνίας του ΑΡΧΕΛΩΝ
Παρακολούθηση, κλιματικά δεδομένα και συμμετοχή
Η έρευνα ξεκινά με περιπολίες στις επιλεγμένες ακτές, όπου οι ειδικοί αναζητούν ίχνη ωοτοκίας και καταγράφουν τις φωλιές. Στη συνέχεια τοποθετούνται σημάνσεις και λαμβάνονται μέτρα προστασίας από ανθρώπινες δραστηριότητες. Μετά την εκκόλαψη συγκεντρώνονται πρόσθετα δεδομένα για την αναπαραγωγική επιτυχία.
Σε ορισμένες παραλίες έχουν εγκατασταθεί και καταγραφείς θερμοκρασίας μέσα στην άμμο. Οι μετρήσεις θα βοηθήσουν στη μελέτη των συνθηκών επώασης και του τρόπου με τον οποίο οι μεταβαλλόμενες κλιματικές συνθήκες ενδέχεται να επηρεάζουν την αναπαραγωγή. Τα στοιχεία του 2026 είναι προκαταρκτικά και δεν αρκούν για να αποδοθεί η παρουσία των 50 φωλιών στην κλιματική αλλαγή.
Το LIFE ADAPTS υλοποιείται από το 2025 έως το 2030 σε Ελλάδα, Ιταλία και Κύπρο, με συντονισμό από το Τμήμα Βιολογίας του Πανεπιστημίου της Πίζας. Το έργο εξετάζει την προστασία της Caretta caretta, της πράσινης χελώνας Chelonia mydas και της μεσογειακής φώκιας Monachus monachus, αξιοποιώντας μεταξύ άλλων παρατηρήσεις πεδίου, drones, δορυφορική τηλεμετρία, περιβαλλοντικό DNA και δράσεις επιστήμης των πολιτών.
Στην Κέρκυρα, το πρόγραμμα υποστηρίζεται από το Ionian Environment Foundation και το Mar-Bella Collection. Περιλαμβάνει επίσης ενημερωτικές δράσεις και συμμετοχικούς καθαρισμούς, όπως εκείνος που έγινε τον Ιούλιο στην παραλία Γαρδένος.
Για την προστασία των φωλιών, ο ΑΡΧΕΛΩΝ συστήνει να απομακρύνονται μετά τη δύση του ηλίου οι ομπρέλες και οι ξαπλώστρες, να περιορίζεται ο φωτισμός και η νυχτερινή παρουσία στην ακτή, καθώς και να μην αγγίζονται οι νεοσσοί ή μετακινούνται οι σημάνσεις. Παράλληλα, στις παραλίες ωοτοκίας πρέπει να αποφεύγονται οι φωτιές και τα τροχοφόρα.
Η συνέχιση της παρακολούθησης τα επόμενα χρόνια θα δείξει αν η αυξημένη φωλεοποίηση αποτελεί σταθερότερη τάση για την Κέρκυρα και ποια μέτρα χρειάζονται, ώστε οι νέες περιοχές αναπαραγωγής να παραμείνουν κατάλληλες για τις θαλάσσιες χελώνες.
