Μια «ευρωπαϊκή CIA» σχεδιάζει να δημιουργήσει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, όπως ανακοίνωσε η πρόεδρος της Κομισιόν, Ούρσουλα Φον Ντερ Λάιεν. Στόχος της νέας υπηρεσίας πληροφοριών, όπως ανέφερε, είναι η βελτίωσης της αξιοποίησης των δεδομένων που συλλέγονται από τις εθνικές μυστικές υπηρεσίες των κρατών – μελών.
Η νέα υπηρεσία πληροφοριών θα εγκατασταθεί εντός της Γενικής Γραμματείας της Επιτροπής, σχεδιάζει να προσλάβει στελέχη από την ευρύτερη ευρωπαϊκή κοινότητα πληροφοριών, ώστε να συγκεντρώνει και να συντονίζει πληροφορίες για κοινή χρήση, σύμφωνα με τέσσερις πηγές που γνωρίζουν το σχέδιο και μίλησαν στους Financial Times.
Η Κομισιόν προωθεί την «ευρωπαϊκή CIA», τόσο λόγω του «ρωσικού φόβου», όσο και λόγω της δηλωμένης πρόθεσης της κυβέρνησης του Ντόναλντ Τραμπ να περιοριστεί η υποστήριξη των ΗΠΑ στην ευρωπαϊκή ασφάλεια.
Σε αυτό το πλαίσιο, η ΕΕ σχεδιάζει την ενίσχυση της ευρωπαϊκής πολεμικής βιομηχανίας, αλλά και τον επανεξοπλισμό των ευρωπαϊκών κρατών – μελών, με ρυθμούς και μεγέθη που θυμίζουν την εποχή του Ψυχρού Πολέμου.
«Οι μυστικές υπηρεσίες των ευρωπαϊκών κρατών γνωρίζουν πολλά. Και η Επιτροπή γνωρίζει πολλά. Χρειαζόμαστε έναν καλύτερο τρόπο να τα συνδυάσουμε όλα αυτά και να είμαστε αποτελεσματικοί και χρήσιμοι στους εταίρους μας. Στις πληροφορίες, για να πάρεις κάτι πρέπει να δώσεις κάτι», δήλωσε μια από τις πηγές που συμμετέχει στον σχεδιασμό της «ευρωπαϊκής CIA».
Το σχέδιο δεν έχει ακόμη ανακοινωθεί επίσημα σε όλα τα 27 κράτη-μέλη, αλλά προβλέπεται ότι η νέα δομή θα στελεχωθεί με αποσπασμένους αξιωματούχους από εθνικές υπηρεσίες πληροφοριών.
Επιβεβαίωση από Κομισιόν για την «ευρωπαϊκή CIA»
Εκπρόσωπος της Επιτροπής δήλωσε στους Financial Times ότι «εξετάζεται η ενίσχυση των ικανοτήτων της στον τομέα της ασφάλειας και των πληροφοριών. Στο πλαίσιο αυτό, μελετάται η δημιουργία μιας ειδικής μονάδας εντός της Γενικής Γραμματείας».
«Το σχέδιο βρίσκεται υπό επεξεργασία και οι συζητήσεις συνεχίζονται. Δεν έχει τεθεί συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα», πρόσθεσε, σημειώνοντας ότι η μονάδα «θα βασιστεί στην υφιστάμενη τεχνογνωσία της Επιτροπής και θα συνεργάζεται στενά με τις αντίστοιχες υπηρεσίες της EEAS».
Πολλά τα αγκάθια και οι αντιδράσεις
Το σχέδιο για μια ευρωπαϊκή υπηρεσία πληροφορίων θεωρητικά θα ήταν κάτι απλό. Όμως στην Ευρωπαϊκή Ένωση των θεμελιωδών αντιθέσεων, η «ένωση» αποτελεί ένα δυσεπίλυτο γρίφο, σχεδόν σε κάθε τομέα. Η ανταλλαγή πληροφοριών πληροφοριών αποτελούσε ανέκαθεν ευαίσθητο ζήτημα μεταξύ των κρατών-μελών της ΕΕ.
Για παράδειγμα χώρες με προηγμένες υπηρεσίες, όπως η Γαλλία, είναι συχνά επιφυλακτικές στο να μοιραστούν ευαίσθητα δεδομένα. Πόσο μάλλον όταν στο ευρωπαϊκό μπλοκ συμμετέχουν κυβερνήσεις με τελείως διαφορετικές αντιλήψεις σε κρίσιμα ζητήματα. Για παράδειγμα η Ουγγαρία επικρίνεται για «φιλορωσική» στάση.
Σύμφωνα με δύο από τις πηγές που μίλησαν στους Financial Times, πολλές ευρωπαϊκές πρωτεύουσες αναμένεται να αντισταθούν στην προσπάθεια της Κομισιόν να αποκτήσει περισσότερες εξουσίες στον τομέα των πληροφοριών.
Ωστόσο, εδώ και καιρό υπάρχουν αμφιβολίες για την αποτελεσματικότητα του Intcen, του υφιστάμενου Κέντρου Πληροφοριών, το οποίο εποπτεύεται από την Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης της ΕΕ (EEAS). Και αυτές οι αμφιβολίες εντάθηκαν με τον τρόπο που η Ευρώπη ανταποκρίνεται στον «υβριδικό πόλεμο», όπως υποστηρίζουν ευρωπαϊκές ηγεσίες, της Ρωσίας.
Η στρατηγική της VDL για την ασφάλεια στην ΕΕ
«Η Επιτροπή δεν πρόκειται να αρχίσει να στέλνει πράκτορες στο πεδίο», σχολίασε ένα άλλο άτομο. Η νέα μονάδα εντάσσεται σε μια ευρεία στρατηγική της φον ντερ Λάιεν, η οποία περιλαμβάνει και τη δημιουργία ενός «κολεγίου ασφάλειας» για την ενημέρωση των επιτρόπων σε ζητήματα πληροφοριών και ασφάλειας. Επίσης, έχει προωθήσει χρηματοδότηση για εξοπλισμούς προς την Ουκρανία και την εκκίνηση του δορυφορικού προγράμματος Iris2.
Υπενθυμίζεται πως η συνεργασία στον τομέα των πληροφοριών στην ΕΕ ξεκίνησε μετά τις τρομοκρατικές επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου 2001 στις ΗΠΑ, όταν οι μυστικές υπηρεσίες της Γαλλίας, Γερμανίας, Ιταλίας, Ολλανδίας, Ισπανίας, Σουηδίας και Ηνωμένου Βασιλείου άρχισαν να ανταλλάσσουν αξιολογήσεις ασφαλείας. Αυτή η συνεργασία ενισχύθηκε, επεκτάθηκε σε άλλα κράτη και το 2011 ενσωματώθηκε στην Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης της ΕΕ.
