Οι χώρες μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης έχουν τη δυνατότητα να αξιοποιούν προσωρινά τη ρευστότητα από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας για την κάλυψη άλλων προϋπολογιστικών αναγκών. Αυτή η διευκρίνιση προήλθε από τον Αντιπρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ραφαέλε Φίτο, εν μέσω της αναστάτωσης που προκάλεσαν οι αποκαλύψεις σχετικά με την Ισπανία, η οποία χρησιμοποίησε πάνω από 2 δισεκατομμύρια ευρώ από αυτά τα κονδύλια για να καλύψει συνταξιοδοτικές υποχρεώσεις.
Διευκρινίσεις από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή
Κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου, ο Ιταλός επίτροπος επεσήμανε ότι οι Βρυξέλλες εξετάζουν την έκθεση του Ελεγκτικού Συνεδρίου της Ισπανίας, η οποία κατέγραψε τη χρήση «πλεονάζοντων» ευρωπαϊκών κονδυλίων για συντάξεις ύψους 2,389 δισ. ευρώ το 2024. Ο κ. Φίτο τόνισε ότι, αν και οι συνταξιοδοτικές δαπάνες δεν είναι επιλέξιμες για χρηματοδότηση, είναι επιτρεπτό για τα κράτη μέλη να χρησιμοποιούν προσωρινά τη ρευστότητα για άλλες ανάγκες του προϋπολογισμού. Επιπλέον, τόνισε ότι αυτές οι πρακτικές διαχείρισης ταμειακών διαθεσίμων είναι μεταβατικές και δεν επηρεάζουν την προστασία των κοινοτικών πόρων.
Η αντίκτυπος στην Ισπανία
Παρά την θετική γνωμοδότηση του Ελεγκτικού Συνεδρίου για τον Γενικό Λογαριασμό του Κράτους το 2024, εντοπίστηκε η διαφοροποίηση στη χρήση των κονδυλίων λόγω της έλλειψης εγκεκριμένου κρατικού προϋπολογισμού. Οι ισπανικές αρχές, ωστόσο, υπεραμύνθηκαν της νομιμότητας αυτής της κίνησης, διαβεβαιώνοντας ότι οι πόροι του σχεδίου ανάκαμψης θα χρησιμοποιηθούν για τις προγραμματισμένες επενδύσεις.
Συνολική εικόνα στην Ε.Ε.
Η περίπτωση της Ισπανίας δεν είναι μοναδική. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat για την περίοδο 2020-2025, η Ισπανία έχει κατευθύνει συνολικά 10,238 δισ. ευρώ σε τρέχουσες δαπάνες, που αντιστοιχούν στο 18,6% των 55,092 δισ. ευρώ που έχει λάβει μέχρι τώρα σε επιδοτήσεις.
Κοινές πρακτικές στην Ευρωπαϊκή Ένωση
Η χρήση ευρωπαϊκών κονδυλίων για τρέχουσες δαπάνες είναι μια ευρέως διαδεδομένη πρακτική σε όλη την Ε.Ε., καθώς σχεδόν όλα τα κράτη μέλη έχουν αξιοποιήσει μέρος των κονδυλίων με αυτόν τον τρόπο. Συνολικά, το 26% των επιδοτήσεων που έχουν δοθεί στις χώρες – δηλαδή 61,921 δισ. ευρώ – έχει χρησιμοποιηθεί για τρέχουσες δαπάνες, όπως μισθοί, κοινωνικές παροχές και πληρωμές τόκων.
Κορυφαίες χώρες στη χρήση κονδυλίων
- Φινλανδία: 83,5% των επιδοτήσεων σε τρέχουσες δαπάνες.
- Σουηδία: 69,4%.
- Δανία: 52,7%.
- Βέλγιο: 46,6%.
- Γερμανία: 44,2%.
