Σε εξέλιξη παρέμενε την Τρίτη 8 Σεπτεμβρίου η δασική πυρκαγιά στο όρος Τραπεζίτσα της Κόνιτσας, έχοντας κάψει περίπου 8.000 στρέμματα μέσα σε περιοχή Natura 2000 και στη Ζώνη ΙΙ του Εθνικού Πάρκου Βόρειας Πίνδου. Η φωτιά είχε ήδη συμπληρώσει εννέα ημέρες και η οικολογική αποκατάσταση των πιο σοβαρά πληγέντων τμημάτων ενδέχεται να χρειαστεί περισσότερα από 100 χρόνια.
Η περιοχή χαρακτηρίζεται από ιδιαίτερα απόκρημνο ανάγλυφο, πυκνή δασική βλάστηση και περιορισμένο οδικό δίκτυο, γεγονός που δυσχεραίνει την πρόσβαση των επίγειων δυνάμεων. Την Τρίτη, ελικόπτερα μετέφεραν φορητές υδατοδεξαμενές στους δασοκομάντος που επιχειρούσαν στο βουνό, καθώς σε αρκετά σημεία η αντιμετώπιση της πυρκαγιάς εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τα εναέρια μέσα.
Αργή φυσική αναγέννηση στα ορεινά δάση
Ο Ηλίας Τζιρίτης, συντονιστής δράσεων του WWF Ελλάς, επισημαίνει ότι το οικολογικό αποτύπωμα εξαρτάται από το αν η φωτιά έμεινε στην επιφάνεια ή αν έφτασε στην κόμη των δέντρων. Για τα τμήματα όπου η καταστροφή είναι εκτεταμένη, ο φυσικός επανεποικισμός από γειτονικές περιοχές μπορεί να διαρκέσει πάνω από έναν αιώνα.
Η ελάτη και η μαύρη πεύκη, είδη που κυριαρχούν στα μεγάλα υψόμετρα της Βόρειας Ελλάδας, δεν διαθέτουν τους ισχυρούς μηχανισμούς φυσικής αναγέννησης που χαρακτηρίζουν αρκετά μεσογειακά οικοσυστήματα. Ως αποτέλεσμα, η αποκατάσταση των καμένων δασικών εκτάσεων αναμένεται να εξελιχθεί με ιδιαίτερα αργούς ρυθμούς.
Αυξάνονται οι μεγάλες πυρκαγιές σε ψηλά βουνά
Η πυρκαγιά στην Τραπεζίτσα ενισχύει την ανησυχία για την ευπάθεια των ορεινών δασών, καθώς τα τελευταία χρόνια έχουν καταγραφεί εκτεταμένες φωτιές στο Παγγαίο, το Μενοίκιο, τον Όρβηλο και την Πίνδο. Στον Όρβηλο, το 2024, πυρκαγιά χαμηλής έντασης παρέμεινε ενεργή για 27 ημέρες, ενώ περιοχές που θεωρούνταν λιγότερο εκτεθειμένες εμφανίζονται πλέον πιο ευάλωτες λόγω της ξηρασίας και της κλιματικής αλλαγής.
Σύμφωνα με τον Ηλία Τζιρίτη, το κρίσιμο στοιχείο δεν είναι μόνο η συχνότητα των πυρκαγιών στα μεγάλα υψόμετρα, αλλά και η διάρκεια και η έκτασή τους, καθώς πλέον μπορούν να καίνε για πολλές ημέρες και να επηρεάζουν 15.000 ή ακόμη και 30.000 στρέμματα. Ο ίδιος ζητά αναπροσαρμογή του σχεδιασμού, ταχύτερη επέμβαση και ενίσχυση των διαθέσιμων δυνάμεων στα ορεινά μέτωπα.
Τα στοιχεία της Επιχειρησιακής Μονάδας BEYOND του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών καταγράφουν συνολικά 20.280 καμένα στρέμματα στην Ελλάδα από την 1η έως τις 31 Αυγούστου. Οι μεγαλύτερες πυρκαγιές εκείνου του μήνα σημειώθηκαν στη Δωρίδα, με 4.450 στρέμματα, και στη Σκύρο, με 4.090 στρέμματα.
