Το Σχέδιο Αστικής Προσβασιμότητας του Δήμου Κοζάνης εγκρίθηκε ομόφωνα από τη Δημοτική Επιτροπή, στη συνεδρίαση της 7ης Σεπτεμβρίου 2026, θέτοντας το πλαίσιο για παρεμβάσεις σε πεζοδρόμια, διαβάσεις, ράμπες, δημόσια κτίρια και κοινόχρηστους χώρους. Πρόκειται για στρατηγικό σχεδιασμό και όχι για ένα πλήρως χρηματοδοτημένο ή άμεσα εκτελέσιμο πακέτο έργων.
Το ΣΑΠ καταγράφει την υφιστάμενη κατάσταση, εντοπίζει τα προβλήματα και προτείνει ένα δίκτυο ασφαλών και προσβάσιμων διαδρομών. Στις 11 διαδρομές που εξετάστηκαν προβλέπονται συνολικά 38.415 μέτρα κατασκευής νέου πεζοδρομίου ή διαπλάτυνσης υφιστάμενου. Ο αριθμός αυτός δεν αφορά αποκλειστικά νέα πεζοδρόμια, αλλά το συνολικό μήκος των σημείων όπου απαιτείται είτε νέα κατασκευή είτε διεύρυνση.
Παράλληλα, ο σχεδιασμός περιλαμβάνει 58.638 μέτρα οδηγών όδευσης τυφλών, 653 νέες διαβάσεις και 877 νέες ράμπες. Προβλέπεται επίσης βελτίωση σε 421 υφιστάμενες διαβάσεις και 428 υφιστάμενες ράμπες, καθώς και παρεμβάσεις σε 60 νησίδες, 35 κοινόχρηστους χώρους, 60 δημόσια κτίρια και 20 χώρους ή θέσεις στάθμευσης ΑμεΑ.
Οι περιοχές και τα προβλήματα που καταγράφηκαν
Οι διαδρομές καλύπτουν μεγάλο μέρος του πολεοδομικού ιστού της Κοζάνης και περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, τις οδούς Δημοκρατίας, Παύλου Μελά, Φον Κοζάνη, Μεγάλου Αλεξάνδρου, Φιλίππου Β΄, Ι. Τράντα, Ολύμπου, Γκέρτσου, Ιωνίας, 3ης Σεπτεμβρίου, Ανδρέα Παπανδρέου, Αιανής, Μακρυγιάννη, Μοναστηρίου, Αγίας Παρασκευής και Αγίων Σαράντα.
Στη Διαδρομή 2, όπου περιλαμβάνονται οι οδοί Δημοκρατίας, Παύλου Μελά, Φον Κοζάνη, Καστοριάς και Πέρδικα, καταγράφηκαν 92 ράμπες. Μόλις 8 από αυτές πληρούν τις προδιαγραφές προσβασιμότητας, ενώ στις υπόλοιπες εντοπίζονται υψομετρικές διαφορές με το οδόστρωμα ή κακοτεχνίες. Στην ίδια διαδρομή εξετάστηκαν 58 διαβάσεις, χωρίς καμία να εμφανίζεται πλήρως συμμορφωμένη με όλα τα χαρακτηριστικά που αξιολογήθηκαν.
Στη Διαδρομή 4 εξετάστηκαν 70 διαβάσεις, από τις οποίες καμία δεν πληροί πλήρως τις προδιαγραφές. Οι 38 παρουσιάζουν μερική συμμόρφωση, ενώ σε αρκετές καταγράφονται υψομετρικές διαφορές μεταξύ των ραμπών και του οδοστρώματος. Στη Διαδρομή 6 καταγράφηκαν 36 διαβάσεις, όλες με μερική συμμόρφωση. Η διαγράμμιση υπάρχει σχεδόν παντού, όμως σε αρκετά σημεία απουσιάζουν ράμπες και η σήμανση είναι αποσπασματική.
Στη Διαδρομή 4 εξετάστηκαν ακόμη δέκα δημόσια κτίρια. Μόνο το 7ο Δημοτικό Σχολείο χαρακτηρίζεται προσβάσιμο σε ικανοποιητικό βαθμό, αν και καταγράφεται υψομετρική διαφορά περίπου 2 εκατοστών στις ράμπες των πεζοδρομίων και υψηλή κλίση στη ράμπα της εισόδου. Για τα υπόλοιπα κτίρια αναφέρονται ελλείψεις σε ράμπες στα πεζοδρόμια ή στις εισόδους.
Τι ανέδειξε η διαβούλευση
Στις θέσεις στάθμευσης ΑμεΑ καταγράφονται 30 γενικές θέσεις, κυρίως στο κέντρο της Κοζάνης. Πέντε ακόμη βρίσκονται σε ΖΕΠ, Λευκοπηγή, Άνω Κώμη και Αιανή, με τη μελέτη να σημειώνει ότι δύο από τις θέσεις στην Αιανή δεν είναι θεσμοθετημένες.
Η διαβούλευση πραγματοποιήθηκε από τις 23 Μαρτίου έως τις 8 Απριλίου 2026. Τα στοιχεία αφορούν αποκλειστικά το δείγμα των συμμετεχόντων και όχι το σύνολο των κατοίκων του Δήμου. Το 67% δήλωσε ότι μετακινείται κυρίως με ΙΧ ως οδηγός και το 11% ως συνεπιβάτης, ενώ το 79% ανέφερε ότι διαθέτει αυτοκίνητο. Παράλληλα, το 60,7% βαθμολόγησε με 1 ή 2 στα 5 την ικανοποίησή του από τις καθημερινές μετακινήσεις.
Το 62,3% των συμμετεχόντων δήλωσε ότι περπατά καθημερινά, ενώ το 20% ανέφερε δυσκολίες κατά τη μετακίνηση με παιδικό καρότσι. Σε ό,τι αφορά τα Αστικά ΚΤΕΛ, το 67,2% δήλωσε ότι δεν τα χρησιμοποιεί ποτέ και το 14,8% ότι τα χρησιμοποιεί σπάνια. Ως βασικά προβλήματα καταγράφηκαν η αραιή συχνότητα των δρομολογίων, η περιορισμένη κάλυψη, η δύσκολη πρόσβαση σε στάσεις, η ελλιπής ενημέρωση και οι ανεπαρκείς προβλέψεις για ΑμεΑ.
Αυξημένος κυκλοφοριακός φόρτος αναφέρθηκε στις οδούς Παύλου Μελά, Δημοκρατίας και Γκέρτσου. Στη διαβούλευση καταγράφηκε επίσης πρόταση για εξέταση δημιουργίας περιφερειακής οδού, καθώς και παρεμβάσεις στις πλατείες Αλώνια, Αριστοτέλους και Λασσάνη και δημιουργία δικτύου πεζοδρόμων μεταξύ της Πλατείας Νίκης και του Δημοτικού Κήπου. Οι προτάσεις αυτές δεν αποτελούν ειλημμένες αποφάσεις του Δήμου.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στην περιοχή του Αγίου Αθανασίου, στις οδούς Μακρυγιάννη, Αιανής και Ανδρέα Παπανδρέου, όπου συγκεντρώνεται σημαντικός αριθμός σχολικών μονάδων και καταγράφονται προβλήματα στα πεζοδρόμια και άναρχη στάθμευση κατά τις ώρες αιχμής.
Η σταδιακή εφαρμογή
Κατά το πρώτο έτος προβλέπεται να δοθεί προτεραιότητα σε έργα αναπλάσεων που έχουν ήδη προγραμματιστεί ή βρίσκονται σε εξέλιξη. Το δεύτερο έτος το βάρος μεταφέρεται στη βελτίωση των πεζοδρομίων στο βασικό οδικό δίκτυο και περιμετρικά των σχολείων. Σε μεσοπρόθεσμο ορίζοντα προβλέπεται επέκταση των παρεμβάσεων στο υπόλοιπο οδικό δίκτυο, στα δημόσια κτίρια και στους κοινόχρηστους χώρους.
Το 84% των συμμετεχόντων δήλωσε ότι συμφωνεί με τις διαδρομές που επιλέχθηκαν. Η υλοποίηση, ωστόσο, των προτεινόμενων παρεμβάσεων θα εξαρτηθεί από τις επόμενες μελέτες, την ωρίμανση των επιμέρους έργων, τις χρηματοδοτήσεις και τις διαδικασίες που θα ακολουθήσουν.
Πηγή: Αρχικό ρεπορτάζ
