Αναλυτικό έλεγχο των παλαιών οφειλών πριν από οποιαδήποτε ρύθμιση ζητείται από τους καταναλωτές της ΔΕΥΑΚ, μετά τις δηλώσεις του προέδρου της επιχείρησης, Παναγιώτη Ματιάκη, στις 28 Σεπτεμβρίου 2026. Όπως αναφέρθηκε, προβλέπονται έως 60 έντοκες δόσεις, ενώ δεν ισχύει πλέον η δυνατότητα εξόφλησης χωρίς προσαυξήσεις. Η δυνατότητα έως 100 δόσεων για οφειλές τηλεθέρμανσης αποτελεί πρόταση νομοθετικής αλλαγής και δεν είναι σήμερα διαθέσιμη.
Οι ρυθμίσεις αφορούν άμεσα νοικοκυριά και επαγγελματίες στην Κοζάνη, την Πτολεμαΐδα, την Εορδαία και ευρύτερα τη Δυτική Μακεδονία. Ωστόσο, πριν από την υπογραφή μιας συμφωνίας, κρίσιμο είναι να αποσαφηνιστεί ποιο ποσό οφείλεται νόμιμα και τι ακριβώς αναγνωρίζει ο καταναλωτής με την υπογραφή του.
Η ΔΕΥΑΚ έχει δικαίωμα να διεκδικεί τις νόμιμες απαιτήσεις της, ενώ ο καταναλωτής μπορεί να ζητήσει πλήρη στοιχεία και να προβάλει τεκμηριωμένες αντιρρήσεις για παλαιές χρεώσεις. Ο έλεγχος είναι ιδιαίτερα σημαντικός όταν στους λογαριασμούς εμφανίζεται μόνο ένα συνολικό «παλαιό υπόλοιπο», χωρίς αναλυτική αναφορά στην προέλευση και στον χρόνο δημιουργίας του.
Τι έχει κριθεί και τι προβλέπει ο νόμος
Το ζήτημα έχει απασχολήσει και τη Δικαιοσύνη. Με την υπ’ αριθ. 136/2024 απόφαση του τότε Ειρηνοδικείου Κοζάνης έγινε εν μέρει δεκτή η παραγραφή παλαιών απαιτήσεων της ΔΕΥΑΚ. Στη συγκεκριμένη υπόθεση, η επιχείρηση ζητούσε 19.968,23 ευρώ πλέον τόκων, ενώ το δικαστήριο επιδίκασε 6.500,12 ευρώ, με τους νόμιμους τόκους επί των επιμέρους μη παραγεγραμμένων οφειλών. Η διαφορά ανήλθε σε 13.468,11 ευρώ. Η απόφαση είναι πρωτόδικη, έχει προσβληθεί με έφεση και δεν είναι τελεσίδικη.
Παράλληλα, ο ν. 5314/2026, ο νέος Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης, προβλέπει στο άρθρο 271 παρ. 1 ότι τα άρθρα 510 και 511 εφαρμόζονται και στις Δημοτικές Επιχειρήσεις Ύδρευσης και Αποχέτευσης. Το άρθρο 511 αφορά τη διαγραφή παραγεγραμμένων απαιτήσεων και προβλέπει, στο τέλος κάθε οικονομικού έτους, τη σύνταξη πρωτοκόλλου διαγραφής από την ταμειακή υπηρεσία για βεβαιωμένες οφειλές των οποίων έχει συμπληρωθεί η νόμιμη προθεσμία είσπραξης.
Το άρθρο 510 προβλέπει, κατά κανόνα, δύο διαφορετικές πενταετείς προθεσμίες: μία για τη βεβαίωση της οφειλής, από το τέλος του έτους γένεσής της, και μία για την είσπραξη, από το τέλος του έτους βεβαίωσης. Υπάρχουν, όμως, εξαιρέσεις, καθώς και λόγοι αναστολής ή διακοπής. Για τις παλαιές απαιτήσεις απαιτείται επίσης έλεγχος του δικαίου που ίσχυε κατά τον κρίσιμο χρόνο. Επομένως, η παλαιότητα μιας οφειλής από μόνη της δεν αρκεί για να θεωρηθεί παραγεγραμμένη.
Τι πρέπει να ελέγξει ο καταναλωτής
Η απαλλαγή από προσαυξήσεις ως όρος μιας ρύθμισης είναι διαφορετικό ζήτημα από τη διαγραφή απαίτησης λόγω παραγραφής. Η ενημέρωση ότι δεν παρέχεται πλέον συγκεκριμένο ευεργέτημα ρύθμισης δεν απαντά από μόνη της στο ερώτημα αν κάθε επιμέρους χρέωση παραμένει νόμιμα απαιτητή.
- Να ζητήσει πλήρη καρτέλα οφειλής, με χωριστή αναφορά σε κεφάλαιο, τόκους, προσαυξήσεις, περιόδους κατανάλωσης και πληρωμές.
- Να ζητήσει τις πράξεις βεβαίωσης, τα αποδεικτικά κοινοποίησης και τα στοιχεία που επικαλείται η επιχείρηση για τυχόν διακοπή ή αναστολή της παραγραφής.
- Να υποβάλει συγκεκριμένο αίτημα ελέγχου και, όπου πληρούνται οι προϋποθέσεις, διαγραφής των σχετικών ποσών.
- Να εξετάσει προσεκτικά τους όρους αναγνώρισης και παραίτησης πριν από την υπογραφή, ζητώντας σαφή αναφορά στο κείμενο της συμφωνίας για τις αμφισβητούμενες χρεώσεις.
Κατά τα άρθρα 272 και 276 του Αστικού Κώδικα, η έγγραφη αναγνώριση ήδη παραγεγραμμένης απαίτησης μπορεί να είναι έγκυρη ακόμη και χωρίς γνώση της παραγραφής, ενώ επιτρέπεται και η παραίτηση από παραγραφή που έχει ήδη συμπληρωθεί. Για τον λόγο αυτό, μια ανεπιφύλακτη υπογραφή μπορεί, ανάλογα με το περιεχόμενό της, να επηρεάσει ουσιαστικά τα δικαιώματα του οφειλέτη. Η γενική διατύπωση «με επιφύλαξη παντός δικαιώματος» δεν παρέχει από μόνη της ασφάλεια, ιδίως όταν συνοδεύεται από ρητή αναγνώριση ολόκληρου του χρέους.
Η ΔΕΥΑΚ καλείται να ελέγξει τις παλαιές καρτέλες, να απαντήσει τεκμηριωμένα στα αιτήματα των καταναλωτών και να εφαρμόσει τη διαδικασία διαγραφής όπου συντρέχουν οι νόμιμες προϋποθέσεις. Αντίστοιχα, οι καταναλωτές πρέπει να γνωρίζουν ποιο ποσό ρυθμίζουν, πώς προκύπτει και ποια δικαιώματα ενδέχεται να επηρεάζει η υπογραφή τους. Το αίτημα ενημέρωσης ή επανεξέτασης δεν αναστέλλει αυτομάτως μέτρα είσπραξης ή δικαστικές προθεσμίες, ενώ οι τρέχουσες και μη αμφισβητούμενες υποχρεώσεις πρέπει να εξοφλούνται με σαφή προσδιορισμό των ποσών.
Πηγή: Αρχικό ρεπορτάζ
