Προτάσεις της Κομισιόν για τη Στήριξη της Ευρωπαϊκής Γεωργίας μέσω Λιπασμάτων
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε σήμερα ένα Σχέδιο Δράσης για τα λιπάσματα, σε μια περίοδο κρίσιμη για τον τομέα της γεωργίας στην Ευρώπη. Οι πρόσφατες γεωπολιτικές εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, καθώς και οι αναταραχές στις διεθνείς αγορές ενέργειας, έχουν οδηγήσει σε σημαντική αύξηση των τιμών των λιπασμάτων, με τις τιμές των αζωτούχων λιπασμάτων να είναι περίπου 70% υψηλότερες από τον μέσο όρο του 2024.
Η Τρέχουσα Κατάσταση
Το Σχέδιο Δράσης, που εκπόνησε ο Επίτροπος Γεωργίας Κρίστοφ Χάνσεν, αποσκοπεί στην αντιμετώπιση των υψηλών τιμών που απειλούν όχι μόνο τα εισοδήματα των αγροτών αλλά και την επισιτιστική ασφάλεια στην Ε.Ε. Η στρατηγική βασίζεται στην παραδοχή ότι το 70-80% του κόστους παραγωγής αζωτούχων λιπασμάτων εξαρτάται από το φυσικό αέριο.
Δραματική Άνοδος Τιμών
Η στρατιωτική κλιμάκωση στη Μέση Ανατολή από τις 28 Φεβρουαρίου 2026 έχει προκαλέσει αναταραχή, με τις τιμές αζωτούχων λιπασμάτων στην Ε.Ε. να είναι ήδη 70% υψηλότερες από τον μέσο όρο του 2024. Η παραγωγή αμμωνίας στην Ε.Ε. έχει μειωθεί κατά 10% τα τελευταία χρόνια, με το 30% των αναγκών να καλύπτεται από εισαγωγές.
Στρατηγικοί Στόχοι και Παρεμβάσεις
Το σχέδιο περιλαμβάνει τέσσερις βασικούς άξονες παρέμβασης:
- Ενίσχυση του Γεωργικού Αποθεματικού της ΚΑΠ με κινητοποίηση σημαντικού ποσού από τον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό για στήριξη των πληγέντων αγροτών.
- Νομοθετικό πακέτο τροποποίησης της ΚΑΠ για ευελιξία στις πληρωμές και βελτίωση της αποδοτικότητας λίπανσης.
- Ενεργοποίηση του Προσωρινού Πλαισίου Κρατικών Ενισχύσεων για στήριξη των γεωργών που επλήγησαν από την κρίση.
- Δυνητική ενεργοποίηση του νέου νόμου IMERA για την ανακήρυξη των λιπασμάτων ως κρίσιμα αγαθά, εφόσον κριθεί αναγκαίο.
Βιολογικά Λιπάσματα και Αειφορία
Στο μεσοπρόθεσμο και μακροπρόθεσμο σχέδιο, η Κομισιόν θέτει στρατηγικούς στόχους για την ενίσχυση της εγχώριας παραγωγής και την ανάπτυξη βιο-βασισμένων λιπασμάτων. Κεντρικό εργαλείο αποτελεί η Σύμπραξη Αξιακής Αλυσίδας Λιπασμάτων, που θα προάγει διάλογο μεταξύ παραγωγών, αγροτών και κρατών μελών.
Διαφάνεια και Απανθρακοποίηση
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα εξετάσει τη δυνατότητα παρεμβάσεων στο σύστημα εμπορίας εκπομπών, προκειμένου να διευκολύνει τη μετάβαση σε λιπάσματα με χαμηλότερες εκπομπές άνθρακα. Επιπλέον, θα επιδιωχθεί η απλούστευση της χρήσης βιολογικών υπολειμμάτων και η ανάκτηση θρεπτικών συστατικών από λύματα.
Συμπεράσματα
Η Κομισιόν επιβεβαίωσε ότι οι ανάγκες της τρέχουσας καλλιεργητικής περιόδου φαίνεται να καλύπτονται, ωστόσο η επόμενη περίοδος θα είναι κρίσιμη για τη διασφάλιση της σοδειάς του 2027. Η στρατηγική αυτή αναδεικνύει τη σημασία της αυτονομίας της Ευρώπης στην παραγωγή λιπασμάτων, ώστε να διασφαλιστεί η βιωσιμότητα του γεωργικού τομέα.
