Μελέτη καταγράφει απώλειες εισοδήματος για τους δημοσίους υπαλλήλους την περίοδο 2009-2025
Σημαντική υποχώρηση της πραγματικής αγοραστικής δύναμης των δημοσίων υπαλλήλων την περίοδο 2009-2025 καταγράφει έρευνα του Πανελληνίου Συλλόγου Υπαλλήλων ΟΑΕΔ – τ. ΟΕΕ, τ. ΟΕΚ (ΠΑΝΣΥΠΟ), με τα στοιχεία να αφορούν εργαζομένους σε ολόκληρη τη χώρα και να συνδέονται άμεσα με το κόστος διαβίωσης, τη στελέχωση κρίσιμων υπηρεσιών και τις συνθήκες εργασίας σε υγεία και εκπαίδευση.
Η μελέτη εξετάζει τρία αντιπροσωπευτικά προφίλ υπαλλήλων ΔΕ, ΤΕ και ΠΕ, με κοινή αφετηρία τα 15 έτη υπηρεσίας στις 31 Δεκεμβρίου 2009. Στο επίκεντρο βρίσκονται το καθαρό ετήσιο εισόδημα, η φορολογία και οι κρατήσεις, η κατάργηση του 13ου και του 14ου μισθού, η εξέλιξη στα μισθολογικά κλιμάκια, η διετία 2016-2017, οι υπερωρίες και η μεταβολή της αγοραστικής δύναμης.
Σε ονομαστικούς όρους, το καθαρό ετήσιο εισόδημα αυξήθηκε μέσα σε 16 χρόνια κατά 1,5% για την κατηγορία ΔΕ, 12,2% για την ΤΕ και 13,2% για την ΠΕ. Μετά τον συνυπολογισμό του επίσημου πληθωρισμού, η αγοραστική δύναμη το 2025 εμφανίζεται μειωμένη κατά 20,4% για τους υπαλλήλους ΔΕ, 12% για τους ΤΕ και 11,2% για τους ΠΕ.
Μεγαλύτερη πίεση από στέγαση, διατροφή και μεταφορές
Η εικόνα επιδεινώνεται όταν υπολογίζονται οι ανελαστικές δαπάνες. Σύμφωνα με τα στοιχεία της έρευνας, ο Γενικός Δείκτης Τιμών Καταναλωτή αυξήθηκε κατά 27,46% από το 2009 έως το 2025, ενώ το σταθερό καλάθι διατροφής, στέγασης και μεταφορών αυξήθηκε κατά 44,8%. Με αυτό το κριτήριο, η απώλεια αγοραστικής δύναμης ανέρχεται σε 29,9% για την κατηγορία ΔΕ, 22,5% για την ΤΕ και 21,8% για την ΠΕ.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στις υπερωρίες. Η πραγματική αξία της υπερωριακής αμοιβής έχει μειωθεί περισσότερο από 70% σε σχέση με το 2009, ενώ το ανώτατο επιτρεπόμενο όριο απογευματινής υπερωριακής εργασίας περιορίστηκε από 720 ώρες ετησίως το 2009 σε 240. Για τον ίδιο μηνιαίο μισθό, η υπερωρία στο Δημόσιο αντιστοιχεί περίπου στο 42,5% της νόμιμης υπερωρίας στον ιδιωτικό τομέα.
Η μελέτη και οι μαρτυρίες εργαζομένων συνδέουν τις μισθολογικές απώλειες με δυσκολίες στελέχωσης και αυξημένη εργασιακή πίεση. Εκπαιδευτικός με 24 χρόνια υπηρεσίας ανέφερε ότι ο καθαρός μισθός του πρωτοδιόριστου ανέρχεται σε περίπου 820 ευρώ, ενώ με τα επιδόματα μπορεί να φτάσει, ανάλογα με την περίπτωση, κοντά στα 1.000 ευρώ. Όπως σημείωσε, το κόστος στέγασης σε περιοχές όπου υπηρετούν αναπληρωτές μπορεί να ξεπερνά το 60% του μισθού. Στο ίδιο πλαίσιο ανέφερε ότι την προηγούμενη χρονιά καταγράφηκαν 2.300 παραιτήσεις αναπληρωτών εκπαιδευτικών.
Υγεία και δημόσιες υπηρεσίες αντιμέτωπες με ελλείψεις
Νοσηλεύτρια με 38 χρόνια εργασίας στον Ερυθρό Σταυρό δήλωσε ότι λαμβάνει 1.167 ευρώ και χρειάζεται απογευματινή εργασία για επιπλέον 200-250 ευρώ. Περιέγραψε επίσης περιπτώσεις όπου η υπερωριακή νυχτερινή απασχόληση αμείβεται με περίπου 2 ευρώ, καθώς και συνθήκες στις οποίες μία νοσηλεύτρια καλείται να καλύψει 40 ασθενείς. Για τους χαμηλότερα αμειβόμενους εργαζομένους, αναφέρθηκε σε διορισμούς κατηγορίας ΥΕ με 680 ευρώ, την ώρα που η ενοικίαση ακόμη και μικρού διαμερίσματος κοντά σε νοσοκομείο μπορεί να κοστίζει τουλάχιστον 500 ευρώ.
Ο πρόεδρος του ΠΑΝΣΥΠΟ υποστήριξε ότι παρατηρείται αποχώρηση εξειδικευμένου προσωπικού, μεταξύ άλλων μηχανικών πληροφορικής, προς τον ιδιωτικό τομέα. Όπως ανέφερε, για την κάλυψη των κενών οι δημόσιοι οργανισμοί προσφεύγουν σε εργολαβίες και εξωτερικές αναθέσεις.
Παράλληλα, εκπρόσωπος της ΑΔΕΔΥ έκανε λόγο για απώλειες έως και 30% στους Έλληνες εκπαιδευτικούς, επικαλούμενος εκθέσεις του ΟΟΣΑ, και τόνισε ότι η κατάργηση του 13ου και του 14ου μισθού αντιστοιχεί σε απώλεια περίπου 14% του συνολικού εισοδήματος. Η επαναφορά τους αποτελεί βασικό αίτημα των εργαζομένων, μαζί με την ενίσχυση των αποδοχών και τη βελτίωση των συνθηκών εργασίας.
