Μητσοτάκης: Η επιστροφή των Γλυπτών του Παρθενώνα δεν μπορεί να γίνει με δανεισμό
Σαφές μήνυμα προς τη Βρετανία ότι η Ελλάδα δεν αποδέχεται λύση που θα αναγνωρίζει ξένη κυριαρχία στα Γλυπτά του Παρθενώνα ή θα προβλέπει την επιστροφή τους ως δάνειο έστειλε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, κατά την τελετή υπογραφής συμφωνίας πολιτιστικής ανταλλαγής Ελλάδας και Βουλγαρίας στη Θεσσαλονίκη. Η τοποθέτηση αφορά τη διαχείριση της πολιτιστικής κληρονομιάς και τη διεκδίκηση της επανένωσης των Γλυπτών με το μνημείο της Ακρόπολης.
Ο πρωθυπουργός υποστήριξε ότι τα αρχαιολογικά και πολιτιστικά τεκμήρια δεν πρέπει να αποσπώνται από το φυσικό και πολιτισμικό περιβάλλον στο οποίο δημιουργήθηκαν. Όπως ανέφερε, δεν πρόκειται για απλά αντικείμενα του παρελθόντος, αλλά για στοιχεία που συνδέονται άμεσα με τον τόπο προέλευσής τους. Η απομάκρυνσή τους, σύμφωνα με τον ίδιο, αλλοιώνει την ιστορική τους υπόσταση και την αλήθεια που μεταφέρουν.
Αναφερόμενος ειδικά στον Παρθενώνα, ο κ. Μητσοτάκης σημείωσε ότι η ελληνική θέση δεν αποτελεί γενική εθνική διεκδίκηση ούτε αμφισβητεί τον ρόλο των μουσείων. Τόνισε, ωστόσο, ότι ο Παρθενώνας αποτελεί ξεχωριστή περίπτωση και πως το ζήτημα δεν περιορίζεται σε νομικές ή τεχνικές παραμέτρους. Κατά την άποψή του, ζητούμενο είναι η αποκατάσταση της αισθητικής και νοηματικής ενότητας ενός μνημείου παγκόσμιας εμβέλειας, με τα Γλυπτά να εκτίθενται μαζί και σε άμεση οπτική σχέση με τον βράχο για τον οποίο δημιουργήθηκαν.
Επιστρέφουν 48 κειμήλια από τη Βουλγαρία
Στο επίκεντρο της εκδήλωσης βρέθηκε η συμφωνία πολιτιστικής ανταλλαγής Ελλάδας και Βουλγαρίας. Στην Ελλάδα επιστρέφουν 48 αντικείμενα μεγάλης πολιτιστικής, πνευματικής και συναισθηματικής αξίας. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται ιερές εικόνες, σταυροί, άμφια, λειψανοθήκη και επισκοπικός θρόνος, τα οποία είχαν αποσπαστεί το 1917, κατά τη διάρκεια του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου, από τη Μητρόπολη Σερρών και Νιγρίτας και τις μονές του Τιμίου Προδρόμου και της Παναγίας Εικοσιφοίνισσας.
Τα κειμήλια θα φιλοξενηθούν αρχικά στο Βυζαντινό Μουσείο Θεσσαλονίκης και στη συνέχεια θα επιστρέψουν στις ιστορικές τους εστίες. Από την πλευρά της, η Ελλάδα παραδίδει στη Βουλγαρία τα λείψανα του τσάρου Σαμουήλ, καθώς και τα οστά από τέσσερις σαρκοφάγους, τα οποία είχαν ανασκαφεί το 1964 από τον καθηγητή Νικόλαο Μουτσόπουλο στη Βασιλική του Αγίου Αχιλλείου.
Ο πρωθυπουργός χαρακτήρισε τη συμφωνία αποτέλεσμα διαπραγμάτευσης που είχε ξεκινήσει περίπου μισό αιώνα πριν, με τις πρώτες συζητήσεις να τοποθετούνται στη δεκαετία του 1970, επί Κωνσταντίνου Καραμανλή και Τόντορ Ζίβκοφ. Επισήμανε ότι απαιτήθηκαν πολιτική βούληση και αποφασιστικότητα για να ξεπεραστούν οι καθυστερήσεις και οι μαξιμαλιστικές απαιτήσεις. Ο πρόεδρος της Βουλγαρίας Ρούμεν Ράντεφ δήλωσε ότι, αν στο παρελθόν ο βασιλιάς Σαμουήλ χώριζε τους δύο λαούς, σήμερα λειτουργεί ως στοιχείο που τους ενώνει.
Οι δύο πλευρές παρουσίασαν τη συμφωνία ως αφετηρία για στενότερη συνεργασία και την επιστροφή επιπλέον πολιτιστικών αντικειμένων. Η πολιτιστική διπλωματία, σύμφωνα με τον κ. Μητσοτάκη, μπορεί να συμβάλει στην ασφάλεια, τη σταθερότητα και την πρόοδο, ενισχύοντας παράλληλα τις ήδη καλές σχέσεις Αθήνας και Σόφιας.
