Στις Βρυξέλλες μεταβαίνει ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης για να συμμετάσχει στη Σύνοδο Κορυφής του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του Οκτωβρίου, όπου οι Ευρωπαίοι ηγέτες θα συζητήσουν την ενεργειακή κρίση, την άνοδο των τιμών, την ανταγωνιστικότητα της οικονομίας, τον νέο ευρωπαϊκό προϋπολογισμό και τις εξελίξεις στην Ουκρανία. Οι θέσεις που θα ներկայացσει η ελληνική πλευρά αφορούν άμεσα το κόστος ενέργειας, τη στήριξη νοικοκυριών και επιχειρήσεων, καθώς και τη χρηματοδότηση πολιτικών όπως η συνοχή και η Κοινή Αγροτική Πολιτική.
Έμφαση στο ενεργειακό κόστος και την ανταγωνιστικότητα
Σε ό,τι αφορά τις αυξημένες τιμές ενέργειας, οι οποίες συνδέονται με τη διεθνή αβεβαιότητα και την αναταραχή στα Στενά του Ορμούζ, ο πρωθυπουργός αναμένεται να υπογραμμίσει ότι προτεραιότητα πρέπει να είναι η αποκλιμάκωση των τιμών. Παράλληλα, θα θέσει την ανάγκη για στοχευμένη και προσωρινή στήριξη των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων, με ιδιαίτερη έμφαση στις μικρομεσαίες, ενόψει ενός δύσκολου χειμώνα.
Η όποια παρέμβαση, σύμφωνα με την ελληνική θέση, θα πρέπει να παραμένει συμβατή με τη δημοσιονομική σταθερότητα και τη βιωσιμότητα, σε μια περίοδο κατά την οποία οι αγορές παραμένουν νευρικές. Ο κ. Μητσοτάκης αναμένεται επίσης να επαναφέρει τη σημασία της ολοκλήρωσης της Ευρωπαϊκής Αγοράς Ενέργειας και της ανάπτυξης ενεργειακών διασυνδέσεων.
Παράλληλα, θα επισημάνει ότι απαιτούνται μεσοπρόθεσμες παρεμβάσεις και επανεξέταση της ευρωπαϊκής πολιτικής για την ενεργειακή ασφάλεια. Η πράσινη μετάβαση παραμένει μακροπρόθεσμος στόχος, ωστόσο η κλιματική πολιτική διαμορφώθηκε σε περίοδο χαμηλότερου ενεργειακού κόστους. Η ελληνική πλευρά θέτει έτσι το ερώτημα αν η Ευρώπη μπορεί, σε συνθήκες υψηλού πληθωρισμού, να αντιμετωπίζει ταυτόχρονα το ενεργειακό κόστος της βιομηχανίας, τη χρηματοδότηση της πράσινης μετάβασης και τη δημοσιονομική σταθερότητα.
Στο ίδιο πλαίσιο, η νέα ενεργειακή κρίση αναδεικνύει, σύμφωνα με την κυβέρνηση, το κενό ανταγωνιστικότητας της ευρωπαϊκής οικονομίας και την ανάγκη περιορισμού των κρίσιμων εξαρτήσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ο πρωθυπουργός αναμένεται να ζητήσει την υλοποίηση των εκθέσεων Λέτα και Ντράγκι, ενώ θα εκφράσει προβληματισμό για την έως τώρα πρόοδο στην απλοποίηση της νομοθεσίας και στην πρωτοβουλία για το «28ο καθεστώς».
Προϋπολογισμός, διεύρυνση και μεταναστευτικό
Στη διαπραγμάτευση για το νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο, η Ελλάδα υποστηρίζει ότι οι αυξημένες φιλοδοξίες της Ένωσης δεν μπορούν να υλοποιηθούν με λιγότερους πόρους. Ζητά έναν φιλόδοξο ευρωπαϊκό προϋπολογισμό για την άμυνα, την ασφάλεια, την έρευνα και την καινοτομία, χωρίς περικοπές στην Πολιτική Συνοχής και την Κοινή Αγροτική Πολιτική.
Η Αθήνα δηλώνει ανοικτή στη συζήτηση για νέο πακέτο ίδιων πόρων, υπό την προϋπόθεση ότι η κατανομή του κόστους δεν θα επιβαρύνει δυσανάλογα τις λιγότερο ανεπτυγμένες οικονομίες. Για τη διεύρυνση, η ελληνική θέση είναι ότι αποτελεί στρατηγική επένδυση στην ασφάλεια και τη σταθερότητα, αλλά η εξέλιξή της πρέπει να εξαρτάται από τις επιδόσεις των υποψήφιων χωρών.
Η Ελλάδα δεν τάσσεται υπέρ της αλλαγής του τρόπου λήψης αποφάσεων και θεωρεί ότι οι εσωτερικές μεταρρυθμίσεις της Ε.Ε. και η διεύρυνση είναι διαφορετικές διαδικασίες. Ως προς το μεταναστευτικό, επιμένει στη σημασία της προστασίας των εξωτερικών συνόρων και στηρίζει τη δημιουργία ευρωπαϊκού μηχανισμού για τη διαχείριση έκτακτων καταστάσεων μαζικής εισροής ή εργαλειοποίησης μεταναστευτικών ροών, όπως στην περίπτωση του Έβρου το 2020.
