Μητσοτάκης στον ΟΗΕ: Η Ελλάδα ως «γεφυροποιός» δύναμη στην Ανατολική Μεσόγειο
Τη θέση της Ελλάδας για τις διεθνείς κρίσεις, την ασφάλεια στην Ανατολική Μεσόγειο, τις ελληνοτουρκικές σχέσεις και την ανάγκη ενίσχυσης της διεθνούς συνεργασίας παρουσίασε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης στη Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών. Στην ομιλία του ανέδειξε τον ρόλο της χώρας ως «γεφυροποιού» και όχι ως «ταραχοποιού», υπογραμμίζοντας τη σημασία των στρατηγικών συνεργασιών της Ελλάδας στην ευρύτερη περιοχή.
Ο πρωθυπουργός τόνισε ότι οι πολλαπλές συγκρούσεις και οι γεωπολιτικές εντάσεις δοκιμάζουν τους κανόνες που διέπουν τις σχέσεις μεταξύ των κρατών. Σε αυτό το περιβάλλον, υποστήριξε την ανάγκη ενίσχυσης της πολυμέρειας και της διεθνούς συνεργασίας, με βασικό σημείο αναφοράς το Διεθνές Δίκαιο και τον Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στο Δίκαιο της Θάλασσας και στην προστασία της ελεύθερης ναυσιπλοΐας. Όπως ανέφερε, οι θαλάσσιες οδοί αποτελούν κρίσιμες υποδομές για το παγκόσμιο εμπόριο, την ενεργειακή ασφάλεια και τις εφοδιαστικές αλυσίδες. Στο πλαίσιο αυτό αναφέρθηκε στη συμμετοχή της Ελλάδας στην ευρωπαϊκή επιχείρηση «Ασπίδες» στην Ερυθρά Θάλασσα, σημειώνοντας ότι η χώρα συμβάλλει στην προστασία της ναυσιπλοΐας και της θαλάσσιας ασφάλειας.
Μέση Ανατολή, Λιβύη και ελληνοτουρκικές σχέσεις
Αναφερόμενος στη Μέση Ανατολή, ο κ. Μητσοτάκης υπογράμμισε ότι η Ελλάδα διατηρεί στρατηγική σχέση με το Ισραήλ, ενώ ταυτόχρονα έχει στενούς δεσμούς με τον αραβικό κόσμο. Σύμφωνα με την τοποθέτησή του, η δυνατότητα επικοινωνίας και με τις δύο πλευρές επιτρέπει στην Αθήνα να συμμετέχει σε διάλογο για τις περιφερειακές εξελίξεις.
Για τον Λίβανο σημείωσε ότι ένα ισχυρό και λειτουργικό κράτος θα μπορούσε να ενισχύσει την εθνική ασφάλεια και τη σταθερότητα στην περιοχή. Η Ελλάδα, όπως ανέφερε, στηρίζει την κυριαρχία της χώρας και τις προσπάθειες της κυβέρνησής της, ενώ θα συνεχίσει να παρέχει στήριξη και στις Ένοπλες Δυνάμεις του Λιβάνου, με στόχο να αποτραπεί η δημιουργία κενού ασφαλείας.
Σε ό,τι αφορά τη Συρία, ο πρωθυπουργός υποστήριξε ότι η μακροπρόθεσμη ειρήνη προϋποθέτει μια σταθερή και συμπεριληπτική χώρα, απαλλαγμένη από ξένες παρεμβάσεις και περιφερειακές αντιπαραθέσεις. Παράλληλα, έθεσε ως προτεραιότητα την προστασία των δικαιωμάτων και την ασφάλεια όλων των θρησκευτικών κοινοτήτων, συμπεριλαμβανομένης της ελληνορθόδοξης μειονότητας.
Για τη Λιβύη χαιρέτισε τις προσπάθειες επανένωσης και τάχθηκε υπέρ μιας σταθερής χώρας χωρίς εξωτερικές παρεμβάσεις. Η Ελλάδα, όπως είπε, είναι έτοιμη να στηρίξει τους λιβυκούς θεσμούς στην προστασία των συνόρων και στη διαχείριση της μετανάστευσης, ενώ επανέλαβε τη δέσμευση της Αθήνας για συμφωνία σχετικά με την οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών.
Στις ελληνοτουρκικές σχέσεις, ο πρωθυπουργός ανέφερε ότι η Ελλάδα ακολουθεί τα τελευταία τρία χρόνια πολιτική προσέγγισης, με στόχο τη βελτίωση των σχέσεων, την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης και τη διατήρηση ανοικτών διαύλων επικοινωνίας. Χαρακτήρισε τις σχέσεις των δύο χωρών εύθραυστες και επιβαρυμένες από το ιστορικό τους βάρος, επισημαίνοντας ότι οι διαφορές πρέπει να αντιμετωπίζονται με βάση το διεθνές δίκαιο και τις αρχές καλής γειτονίας.
«Δεν μπορούμε να αλλάξουμε τη γεωγραφία μας. Είμαστε καταδικασμένοι να ζούμε πλάι πλάι».
Ο κ. Μητσοτάκης επανέλαβε ότι η Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας αποτελεί το θεσμικό πλαίσιο για την οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας και της ΑΟΖ. Τόνισε, ωστόσο, ότι δεν μπορεί να υπάρξει πρόοδος όταν ο διάλογος συνοδεύεται από μονομερείς ενέργειες ή απειλές πολέμου ως απάντηση στην άσκηση νόμιμων δικαιωμάτων.
Κυπριακό, Ουκρανία, Σουδάν και τεχνητή νοημοσύνη
Το Κυπριακό χαρακτηρίστηκε «ανοιχτή πληγή» για την περιοχή. Ο πρωθυπουργός αναφέρθηκε στην τουρκική εισβολή και τη συνεχιζόμενη κατοχή, υποστηρίζοντας ότι το ζήτημα δοκιμάζει την αξιοπιστία του διεθνούς συστήματος και την εφαρμογή των ψηφισμάτων του ΟΗΕ. Η Ελλάδα, όπως σημείωσε, στηρίζει τις προσπάθειες του Γενικού Γραμματέα Αντόνιο Γκουτέρες για την επανέναρξη ουσιαστικών συνομιλιών, με στόχο την επανένωση της Κύπρου.
Για την Ουκρανία καταδίκασε τις επιθέσεις εναντίον αμάχων και κρίσιμων υποδομών και εξέφρασε την αλληλεγγύη της Ελλάδας προς τον ουκρανικό λαό. Τάχθηκε υπέρ της διπλωματικής λύσης, της κατάπαυσης του πυρός και μιας ειρήνης που θα στηρίζεται στον Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών, υπογραμμίζοντας ότι η Ουκρανία πρέπει να έχει ενεργό λόγο στις αποφάσεις για το μέλλον της και ότι η Ευρώπη δεν μπορεί να απουσιάζει από τις διαπραγματεύσεις.
Αναφερόμενος στο Σουδάν, προειδοποίησε για τον κίνδυνο ευρύτερης αποσταθεροποίησης και νέου μεταναστευτικού κύματος, καθώς η σύγκρουση έχει ήδη προκαλέσει μεγάλη ανθρωπιστική κρίση.
Στο κλείσιμο της ομιλίας του έθεσε το ζήτημα της τεχνητής νοημοσύνης, αναγνωρίζοντας τις δυνατότητές της στην αντιμετώπιση ασθενειών και της κλιματικής αλλαγής, αλλά και τους κινδύνους από μια ανεξέλεγκτη ανάπτυξη. Υποστήριξε τη δημιουργία διεθνούς πλαισίου με κανόνες για τη διαφάνεια, την ασφάλεια και την προστασία των ανθρώπινων αξιών, υπό την αιγίδα των Ηνωμένων Εθνών.
