Το καλώδιο που θα συνδέσει την Ελλάδα με την Κύπρο (Great Sea Interconnector – GSI) προχωρά με γοργούς ρυθμούς, ιδιαίτερα μετά τη συμφωνία συνεργασίας του γαλλικού επενδυτικού κολοσσού Meridiam. Η στρατηγική συμμαχία Αθήνας – Παρισιού ενισχύθηκε κατά την πρόσφατη επίσκεψη του Γάλλου προεδρικού ηγέτη Εμανουέλ Μακρόν στην ελληνική πρωτεύουσα, το περασμένο Απρίλιο.
Προετοιμασίες για την υλοποίηση του έργου
Ένα κρίσιμο βήμα για την ολοκλήρωση της ηλεκτρικής διασύνδεσης είναι οι έρευνες και οι μελέτες του βυθού, προκειμένου να καθοριστεί η ιδανική διαδρομή για το καλώδιο. Για την εκτέλεση αυτών των εργασιών απαιτείται ένα ειδικό ερευνητικό σκάφος, καθώς και η έκδοση της NAVTEX που θα ζητήσει η Αθήνα από το Πολεμικό Ναυτικό.
Διεθνής υποστήριξη και χρηματοδότηση
Η διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου έχει αποκτήσει ισχυρή γεωπολιτική στήριξη:
- Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει εγκρίνει επιχορήγηση ύψους 657 εκατομμυρίων ευρώ για το έργο.
- Η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων έχει αποδεχτεί αίτημα χρηματοδότησης του GSI, με προϋπολογισμό που φτάνει τα 2 δισεκατομμύρια ευρώ.
- Ο γαλλικός όμιλος Meridiam συμμετέχει στο μετοχικό κεφάλαιο της κοινοπραξίας, έχοντας στενές σχέσεις με τη γαλλική κυβέρνηση.
- Η σύμβαση κατασκευής του καλωδίου μήκους 898 χιλιομέτρων από την Κρήτη προς την Κύπρο έχει ανατεθεί στην εταιρεία Nexans.
- Το Υπουργείο Εξωτερικών των ΗΠΑ έχει εκφράσει τη στήριξή του για την ενεργειακή ασφάλεια στην Ανατολική Μεσόγειο.
Εκκρεμότητες από τη Λευκωσία
Ωστόσο, υπάρχουν σημαντικές εκκρεμότητες από την κυπριακή πλευρά που πρέπει να διευθετηθούν ώστε να προχωρήσει ο GSI. Σύμφωνα με πληροφορίες, η Κύπρος πρέπει να ανακτήσει 50 εκατομμύρια ευρώ από τους καταναλωτές για το διάστημα των δύο ετών κατά το οποίο είναι σε εξέλιξη η ηλεκτρική διασύνδεση και να επιλύσει ρυθμιστικά θέματα.
Ο ρόλος της Τουρκίας και οι διπλωματικές εξελίξεις
Ένα κρίσιμο ερώτημα παραμένει αν θα υπάρξει αντίδραση από την Τουρκία εάν η κοινοπραξία ΑΔΜΗΕ – Nexans – GSI ζητήσει την έκδοση NAVTEX. Οι πρόσφατες μνήμες από τις παρεμβάσεις της Άγκυρας σε προηγούμενες έρευνες βυθού κάνουν την κατάσταση πιο περίπλοκη. Σημειώνεται ότι έχουν ήδη πραγματοποιηθεί έρευνες στα χωρικά ύδατα της Ελλάδας (6 ναυτικά μίλια) και της Κύπρου (12 ναυτικά μίλια), ενώ οι αντίστοιχες εργασίες στα διεθνή ύδατα ανατολικά της Κάσου και στο δυτικό τμήμα της Κύπρου είναι ακόμα σε εκκρεμότητα.
Διπλωματικές επαφές
Σύμφωνα με αναφορές, διεξάγονται τηλεφωνικές επικοινωνίες μεταξύ του Προεδρίου της Κυπριακής Δημοκρατίας, του Πρωθυπουργού της Ελλάδας και του Γάλλου Προεδρικού ηγέτη. Σκοπός των συνομιλιών είναι η επανεκκίνηση των βυθομετρήσεων για τη διαδρομή μεταξύ Κρήτης και Κύπρου, με πιθανή ανάθεση εργασιών σε γαλλική εταιρεία για τη διασφάλιση πλήρους υποστήριξης από τη Γαλλία.
Η Τουρκία έχει ήδη αντιδράσει στη δημοσίευση σχετικών αποφάσεων για τη δημιουργία θαλάσσιων πάρκων στην περιοχή, αν και οι διπλωμάτες υποστηρίζουν ότι αυτά δεν επηρεάζουν τη σχεδιαζόμενη διαδρομή του καλωδίου.
Προβλέψεις και επόμενα βήματα
Όλες οι εμπλεκόμενες πλευρές αναμένουν την ολοκλήρωση των διαδικασιών εισόδου της Meridiam στον GSI και των βυθομετρήσεων μέχρι τον Σεπτέμβριο. Εφόσον όλα κυλήσουν ομαλά, τότε θα μπορεί να προχωρήσει η έκδοση της NAVTEX που θα ανοίξει το δρόμο για την υλοποίηση του έργου.
