Το Βρετανικό Μουσείο εγκαινιάζει νέο μοντέλο δανεισμού αρχαιοτήτων, επιτρέποντας σε αντικείμενα ελληνικού, αιγυπτιακού και άλλων πολιτισμών να παραμένουν σε διεθνείς εκθέσεις για έως τρία χρόνια.
Η πρώτη εφαρμογή του μοντέλου αφορά περίπου 80 αρχαιότητες που μεταφέρθηκαν στη Βομβάη, στο πλαίσιο μιας συμφωνίας πολιτιστικής συνεργασίας, εν μέσω διεθνών πιέσεων για επαναπατρισμό εμβληματικών θησαυρών όπως τα Γλυπτά του Παρθενώνα. Το μουσείο προκρίνει έτσι μια στρατηγική πολυετούς δανεισμού, χωρίς να δεσμεύεται σε μόνιμες επιστροφές, επιδιώκοντας ταυτόχρονα τη διεθνή πολιτιστική διπλωματία.
Ο διευθυντής του Βρετανικού Μουσείου, δρ Νίκολας Κάλιναν, χαρακτήρισε την πρωτοβουλία «πολύ ωφέλιμη», υπογραμμίζοντας σε δηλώσεις του ότι τα σύγχρονα μουσεία οφείλουν να λειτουργούν ως φορείς πολιτιστικής διπλωματίας και διεθνούς συνεργασίας.
Η συγκεκριμένη κίνηση πραγματοποιείται σε μια περίοδο έντονων διεθνών πιέσεων για τον επαναπατρισμό αρχαιοτήτων, με εμβληματικές υποθέσεις τα Γλυπτά του Παρθενώνα και τα Χάλκινα του Μπενίν. Παρά ταύτα, το Βρετανικό Μουσείο εξακολουθεί να αποφεύγει οποιαδήποτε ρητή δέσμευση περί «αποαποικιοποίησης» των συλλογών του, επικαλούμενο και τους νομικούς περιορισμούς του Νόμου του 1963, που δεν επιτρέπει τη μόνιμη παραχώρηση αντικειμένων.
Σύμφωνα με το ισχύον πλαίσιο, η διοίκηση του μουσείου επιλέγει τη στρατηγική των πολυετών δανεισμών, με ανώτατο όριο τα τρία χρόνια, ως μέσο εκτόνωσης των διεκδικήσεων και διατήρησης του ελέγχου των συλλογών.
Ο Κάλιναν, ο οποίος έχει πραγματοποιήσει πρόσφατες επισκέψεις σε Κίνα και Νιγηρία και σχεδιάζει ταξίδι στη Γκάνα, σημείωσε ότι αυτού του τύπου οι συνεργασίες μπορούν να λειτουργήσουν ως γέφυρα διαλόγου με χώρες που ζητούν την επιστροφή πολιτιστικών αγαθών. Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά, «δεν χρειάζεται να φέρεις σε δύσκολη θέση τη δική σου χώρα για να κάνεις κάτι θετικό με μια άλλη».
Παράλληλα, υποστήριξε ότι ένα ευέλικτο μοντέλο συνεργασίας, αντί μιας λογικής «όλα ή τίποτα», μπορεί να αποδειχθεί πιο αποτελεσματικό, τονίζοντας πως «κάθε περίπτωση είναι διαφορετική και δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται με τα ίδια κριτήρια».
Ο δανεισμός προς τη Βομβάη αποτελεί τη μεγαλύτερη συμφωνία του Βρετανικού Μουσείου με μη δυτικό μουσείο, καθώς και τη μεγαλύτερη παραχώρηση αρχαιοτήτων προς την Ινδία, χώρα που εξακολουθεί να διεκδικεί την επιστροφή πολιτιστικών θησαυρών της αποικιακής περιόδου. Αξίζει πάντως να σημειωθεί ότι η συγκεκριμένη έκθεση περιλαμβάνει αντικείμενα και από άλλους πολιτισμούς, πέραν του ινδικού, γεγονός που ενισχύει τον διεθνή χαρακτήρα της συμφωνίας.
