Μια αθέατη όσο και κρίσιμη πτυχή του αιτήματος του Ζελένσκι για πυραύλους Tomahawk, αποκαλύπτει το BBC. Οι Τόμαχοκ – που αποτελούν τον διακαή πόθο του Ουκρανού Προέδρου – ίσως να μην είναι κατάλληλοι για την Ουκρανία.
Το κύριο εμπόδιο είναι η έλλειψη εκτοξευτών για αυτούς τους πυραύλους cruise στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Ο BGM-109 Tomahawk είναι ένας ναυτικός πύραυλος που εκτοξεύεται από το κάθετο σύστημα εκτόξευσης MK41, το οποίο συνήθως είναι τοποθετημένο σε πλοία και υποβρύχια. Το ουκρανικό ναυτικό δεν διαθέτει τα απαραίτητα πλοία για να επιχειρεί με αυτούς τους πυραύλους.
Εκδόσεις που εκτοξεύονταν από αέρα και ξηρά αναπτύχθηκαν ήδη από τη δεκαετία του 1970, όμως η αεροεκτοξευόμενη εκδοχή του Tomahawk έχασε τον ανταγωνισμό, ενώ η χερσαία εκδοχή του απαγορεύτηκε από τη Συνθήκη για τους Πυραύλους Μέσου Βεληνεκούς (INF).
Το 2019, η Συνθήκη INF έπαψε να ισχύει και οι ΗΠΑ ξεκίνησαν να αναβιώνουν το πρόγραμμα του χερσαίου κινητού εκτοξευτή Tomahawk.
Το νέο σύστημα ονομάζεται Typhon και τέθηκε σε υπηρεσία στον Αμερικανικό Στρατό το 2023. Επί του παρόντος, οι αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις διαθέτουν τουλάχιστον δύο εκτοξευτές Typhon, αλλά είναι απίθανο να υπάρχουν πολλοί περισσότεροι.
Επομένως, όταν συζητείται η πιθανότητα μεταβίβασης πυραύλων Tomahawk στην Ουκρανία, πρέπει να ληφθεί υπόψη το αν οι ΗΠΑ θα παραχωρούσαν όπλα που μόλις τώρα έχουν αρχίσει να παράγουν.
Η ανάλυση του Axios για τους Tomahawk
Όπως σημειώνει στην ανάλυσή του το Axios, οι Tomahawk έχουν πολύ μεγαλύτερο βεληνεκές σε σχέση με τους πυραύλους που οι ΗΠΑ έχουν παραχωρήσει μέχρι τώρα και μπορούν να κινούνται ταχύτερα και να έχουν μεγαλύτερη ισχύ από τα drones που χρησιμοποιεί η Ουκρανία για επιθέσεις μεγάλης εμβέλειας.
Ακολουθούν όσα πρέπει να ξέρουμε για τους Tomahawk.
Τι είναι οι πύραυλοι Tomahawk;
Οι Tomahawk είναι υποηχητικοί πύραυλοι κρούσης που συνήθως εκτοξεύονται από πλοία και υποβρύχια του Ναυτικού των ΗΠΑ, σύμφωνα με το CSIS Missile Defense Project. Ιστορικά, ορισμένα μοντέλα μπορούσαν να φέρουν πυρηνική κεφαλή.
Αλλά η Ουκρανία πιθανότατα θα χρειαστεί να τους εκτοξεύει από ξηρά. Ο Στρατός των ΗΠΑ εισήγαγε ένα χερσαίο εκτοξευτή, ονόματι Typhon, το 2023.
Αυτό σημαίνει ότι ο Τραμπ θα έπρεπε να παρέχει όχι μόνο τους Tomahawk αλλά και τους εκτοξευτές. Σε κάθε περίπτωση, ορισμένοι αξιωματούχοι του Πενταγώνου θα ανησυχούσαν πολύ για την εξάντληση των αποθεμάτων των ΗΠΑ.
- Οι Tomahawk έχουν μήκος περίπου 5,55 μέτρα (18,2 πόδια), ή περίπου 6,25 μέτρα (20,5 πόδια) με τον εκτοξευτή.
- Ζυγίζουν 1.315 κιλά (περίπου 2.900 λίβρες) κατά την εκτόξευση.
- Το μέσο κόστος ενός πυραύλου είναι 1,3 εκατομμύρια δολάρια.
- Το όπλο προέρχεται από τις ΗΠΑ με τη Raytheon (γνωστή και ως RTX) ως μοναδικό κατασκευαστή.
Οι ΗΠΑ και οι σύμμαχοί τους έχουν χρησιμοποιήσει τους Tomahawk περισσότερες από 2.350 φορές σε επιχειρησιακά περιβάλλοντα, σύμφωνα με την RTX.
Σύντομη ιστορία των πυραύλων Tomahawk
Το Ναυτικό ξεκίνησε την ανάπτυξη πυραύλων κρούσης που εκτοξεύονται από τη θάλασσα τη δεκαετία του 1970.
Σχεδιάστηκαν για πτήσεις σε υποηχητική ταχύτητα και χαμηλό ύψος, για να είναι πιο δύσκολο να εντοπιστούν από ραντάρ, σύμφωνα με το CSIS.
Οι πύραυλοι έχουν υποστεί αρκετές αναβαθμίσεις τα τελευταία 50 χρόνια. Το Block II χρησιμοποιήθηκε τη δεκαετία του 1980, πριν φτάσει το Block III το 1993.
Η επόμενη αναβάθμιση, το Block IV, παρουσιάστηκε στις αρχές της δεκαετίας του 2000.
Δεν είναι σαφές ποια γενιά πυραύλων θα λάβει η Ουκρανία. Οι Ουκρανοί αξιωματούχοι πιστεύουν ότι οι παλαιότερες εκδόσεις θα ήταν πιο ευάλωτες στα ρωσικά συστήματα αεράμυνας.
Ποιοι διαθέτουν τώρα Tomahawk;
Μόνο λίγα κράτη χρησιμοποιούν τους Tomahawk.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ηνωμένο Βασίλειο είναι οι κύριοι φορείς.
Το 2024, η Ιαπωνία συμφώνησε να αγοράσει έως και 400 Tomahawk από τις ΗΠΑ με κόστος 2,35 δισεκατομμύρια δολάρια, στο πλαίσιο προσπαθειών να ενισχύσει τον στρατό της.
Η Αυστραλία και η Ολλανδία έχουν επίσης αγοράσει Tomahawk.
Πότε χρησιμοποιούν οι ΗΠΑ τους Tomahawk;
Οι Tomahawk χρησιμοποιούνται γενικά όταν οι ΗΠΑ θέλουν να καταστρέψουν στόχους από μεγάλη απόσταση.
Ο Τραμπ εκτόξευσε 50-60 Tomahawk στη Συρία το 2017, στοχεύοντας σε αεροδρόμιο κοντά στη Χομς.
Πιο πρόσφατα, οι ΗΠΑ και το Ηνωμένο Βασίλειο εξαπέλυσαν επιθέσεις σε θέσεις ανταρτών Χούθι στην Υεμένη το 2024.
Δεκάδες TLAM (Tomahawk Land Attack Missiles) χρησιμοποιήθηκαν στην επιχείρηση Midnight Hammer, μια αιφνιδιαστική επίθεση των ΗΠΑ σε ιρανικές πυρηνικές εγκαταστάσεις τον Ιούνιο.
Πόσο μακριά μπορούν να φτάσουν οι Tomahawk;
Οι πύραυλοι μπορούν συνήθως να καλύψουν 1.250-2.500 χιλιόμετρα (777-1.552 μίλια)
Αυτό είναι περίπου η απόσταση Νέα Υόρκη – Τσάρλεστον (770 μίλια) ή Βοστόνη – Όκλαχομα Σίτι (1.500 μίλια).
Ορισμένοι επικριτές λένε ότι το μέγιστο βεληνεκές 2.500 χλμ. είναι ιστορική εξαίρεση και μάλλον όχι ρεαλιστικό. Ακόμη και το κατώτατο όριο όμως θα έβαζε τη Μόσχα εντός βεληνεκούς από τα σύνορα της Ουκρανίας.
Tomahawk vs άλλοι πύραυλοι
Οι ΗΠΑ έχουν εξουσιοδοτήσει την Ουκρανία να χρησιμοποιήσει το Army Tactical Missile System (ATACMS), που είναι βαλλιστικοί πύραυλοι με εμβέλεια έως 300 χλμ. (190 μίλια).
Η Ουκρανία διαθέτει επίσης αμερικανικούς πυραύλους Extended Range Attack Munition (ERAM), που μπορούν να φτάσουν 240-450 χλμ. (150-280 μίλια).
Για σύγκριση, οι Storm Shadow (Βρετανία) και Scalp (Γαλλία) έχουν εμβέλεια περίπου 155 μιλίων.
Η Ουκρανία έχει επίσης αναπτύξει δικά της συστήματα, Palianytsia και Flamingo, αλλά δεν έχουν την ιστορία των Tomahawk.
