Την περασμένη Παρασκευή ο Ντόναλντ Τραμπ πρότεινε τον Κέβιν Γουόρς ως επόμενο πρόεδρο της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ (FED). Δύο μέρες αργότερα και αφού οι αγορές μετοχών και πολύτιμων μετάλλων ταρακουνήθηκαν, ο Κινέζος πρόεδρος Σι Ζιπίνγκ ανακοίνωσε, για πρώτη φορά τόσο ανοιχτά και ξεκάθαρα, ότι θέλει να κάνει το κινέζικο γιουάν παγκόσμιο αποθεματικό νόμισμα.
Είναι μια σπάνια στιγμή που η συγκρουση για την νέα παγκόσμια νομισματική αρχιτεκτονική, (ο Τρίτος Παγκόσμιος των Νομισμάτων) γίνεται ορατή με τόσο σαφή τρόπο.
H απότομη υποχώρηση του χρυσού και του ασημιού αμέσως μετά την ανακοίνωση του Γουόρς για την FED (και ύστερα από ένα μεγάλο ράλι της τιμής που είχε οδηγήσει την τιμή πάνω από τα 5.500 δολάρια ανά ουγγιά), ερμηνεύθηκε από πολλούς αναλυτές ως ένδειξη ότι ο Τραμπ τελικά επέλεξε ένα «γεράκι» για την κεντρική τράπεζα, που δεν θα αφήσει το δολάριο να χάσει την πρωτοκαθεδρία του στο παγκόσμιο νομισματικό σύστημα υποκύπτοντας στις «εντολές» Τραμπ για απότομες μειώσεις επιτοκίων.
Εάν συμβεί αυτό, αποδυναμώνεται ο ρόλος του χρυσού ως εναλλακτικό αποθεματικό νόμισμα ενόψει «αποδολαριοποίησης».
Η υποχώρηση των πολύτιμων μετάλλων, πάντως, επιδεινώθηκε επειδή το τελευταίο διάστημα της ανόδου είχαν στριμωχτεί πολλοί επενδυτές και κερδοσκόποι με ανοιχτές αγορές, οι οποίοι έτρεξαν να κλείσουν τις μαζικά θέσεις τους.
Τα πολύτιμα μέταλλα είχαν φτάσει σε ιστορικά υψηλά επίπεδα , ενώ η άνοδος επιταχύνθηκε απότομα τον Ιανουάριο, καθώς οι επενδυτές στράφηκαν μαζικά προς το χρυσό και το ασήμι λόγω των φόβων για γεωπολιτικές αναταραχές με αφορμή το Ιράν, υποτίμηση του δολαρίου και την ανεξαρτησία της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ. Ένα κύμα αγορών από Κινέζους κερδοσκόπους είχε ενισχύσει την άνοδο, οπότε η διόρθωση ήταν απότομη και μεγάλη.
Από την άλλη πλευρά, όμως, πολλοί αναλυτές πιστεύουν ότι ο ρόλος του Γουόρς θα είναι κομβικός για να οδηγήσει την FED σε συνεργασία με το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών, ώστε να αναδιαρθρώσουν το τεράστιο απόθεμα ομολόγων που έχει εκδώσει το υπουργείο Οικονομικών διογκώνοντας το χρέος -ομόλογα που αγόρασε η ομοσπονδιακή τράπεζα με «τύπωμα χρήματος» τα τελευταία 20 χρόνια.
Κάτι τέτοιο, συνάδει και με την «συμφωνία Μαρ-α-Λάγκο» για μια νέα παγκόσμια νομισματική τάξη.Το σχέδιο αυτό, έχει εμπνευστεί ο στενός σύμβουλος του Τραμπ Στίβεν Μίραν, με στόχο να χαμηλώσει την ισοτιμία του δολαρίου για να ενισχυθεί η ανταγωνιστικότητα των ΗΠΑ αλλά και να αναδιαρθρώσει το τεράστιο χρέος του αμερικανικού δημοσίου.
Και στα δύο σενάρια εκείνο που έγινε ξεκάθαρο είναι ότι η Κίνα διεκδικεί πλέον ανοιχτά νέο ρόλο με μεγαλύτερη σημασία στην παγκόσμια νομισματική αρχιτεκτονική.
Το «τύπωμα» και η «καταστροφή» χρήματος
Κεντρικό στοιχείο στην προώθηση του Κέβιν Γουόρς στην προεδρία της FED, από τον Μάιο που λήγει η θητεία του Τζερόμ Πάουελ, είναι οι θέσεις του εναντίον του «τυπώματος χρήματος» με το οποίο η ομοσπονδιακή τράπεζα αγόρασε τεράστιες ποσότητες αμερικανικών κρατικών ομολόγων, διοχετεύοντας 7 τρισεκατομμύρια δολάρια στο τραπεζικό σύστημα.
Ο Κέβιν Γουόρς θέλει να αντιστρέψει αυτή τη διαδικασία, διαγράφοντας τα χρήματα αυτά από τον ισολογισμό της FED, γεγονός που προκαλεί μεγάλα ερωτήματα παγκοσμίως, για τον τρόπο, το χρόνο και τις συνέπειες των πολιτικών που θα εφαρμόσει.
Ο Γουόρς, τον οποίον ο Ντόναλντ Τραμπ προτείνει για να αναλάβει την προεδρία της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ (FED) από τον Μάιο, είναι γνωστός εδώ και χρόνια για την αντίθεσή του με τον «τύπωμα χρήματος» που έκαναν όλες οι μεγάλες κεντρικές τράπεζες μετά την χρηματοπιστωτική κρίση του 2008 και επανέλαβαν στη συνέχεια λόγω πανδημίας.
Το περασμένο καλοκαίρι ο Γουόρς είχε δηλώσει σε οικονομικό συνέδριο ότι η FED πρέπει να αποσύρει από το χρηματοπιστωτικό σύστημα το μεγαλύτερο μέρος από τα 7 τρισ. δολάρια τα οποία έχει διοχετεύσει ως ρευστότητα στην οικονομία τα τελευταία χρόνια, αγοράζοντας κρατικά ομόλογα με νέο χρήμα που συνεχώς δημιουργούσε (το λεγόμενο «τύπωμα χρήματος» ή «ποσοτική χαλάρωση»).
Εάν η FED αντιστρέψει αυτή την διαδικασία, όπως θέλει ο Γουόρς, αυτό σημαίνει ότι καθώς τα κρατικά ομόλογα θα λήγουν, αντί η FED να εισπράττει τα έσοδα και να τα επανεπενδύει σε νέα ομόλογα, θα διαγράφει τα έσοδα αυτά από τα αποθέματά που έχει καταχωρημένα στον ισολογισμό της.
Αντί δηλαδή να δημιουργεί χρήμα, θα το καταστρέφει, προκαλώντας συρρίκνωση και στις δύο πλευρές (ενεργητικό και παθητικό) του ισολογισμού.
Η προοπτική αυτή προκάλεσε αναταραχή στις αγορές, αμέσως μετά την ανακοίνωση του Γουόρς από τον Τραμπ, καθώς λιγότερη ρευστότητα στο τραπεζικό σύστημα σημαίνει λιγότερα χρήματα για μετοχές, ομόλογα, ακίνητα ή χρυσό και άλλες αξίες.
Η αντίδραση του Πεκίνου
Την αναταραχή αυτή, όμως, ακολούθησε μια ακόμα πιο σημαντική εξέλιξη: Ο Σι Ζιπίνγκ, ο πρόεδρος της Λαϊκής Δημοκρατίας της Κίνας, έδωσε στη δημοσιότητα αποσπάσματα ομιλίας του, στην οποία ζητούσε να γίνει το κινεζικό γιουάν παγκόσμιο αποθεματικό νόμισμα, λέγοντας ότι «Η Κίνα πρέπει να δημιουργήσει ένα «ισχυρό νόμισμα» που θα μπορεί να χρησιμοποιείται ευρέως στο διεθνές εμπόριο, τις επενδύσεις και τις αγορές συναλλάγματος, και να αποκτήσει το καθεστώς παγκόσμιου αποθεματικού».
Δεδομένου ότι η ομιλία είχε γίνει το 2024 σε στενό κύκλο αξιωματούχων, αλλά δόθηκε στη δημοσιότητα δύο μέρες μετά την ανακοίνωση για τον νέο πρόεδρο της FED, γίνεται ξεκάθαρο ότι και οι δύο αυτές εξελίξεις συνδέονται με τον Γ’ Παγκόσμιο Πόλεμο των Νομισμάτων, για τον οποίον το iΕidiseis έγραψε την προηγούμενη εβδομάδα .
Ο ρόλος της FED και τα επιτόκια
Η πρώτη ανάγνωση για την μείωση του ισολογισμού της FED είναι ότι αποσύρει ρευστότητα από το χρηματοπιστωτικό σύστημα, ασκεί ανοδική πίεση στα μακροπρόθεσμα επιτόκια, ενισχύει συνήθως το δολάριο και συμβάλλει στην απότομη αύξηση της «καμπύλης αποδόσεων» (δηλαδή τα μακροπρόθεσμα επιτόκια είναι μεγαλύτερα από τα βραχυπρόθεσμα).
Όμως, αντίθετα, ο Τραμπ θέλει χαμηλά επιτόκια, ενώ και ο Γουόρς πρόσφατα δήλωσε ότι ασπάζεται αυτόν τον στόχο, παρόλο που είναι «γεράκι», δηλαδή πολέμιος της χαλαρής νομισματικής πολιτικής. Είχε μάλιστα παραιτηθεί το 2011 από το συμβούλιο της FED λόγω διαφωνίας με το τύπωμα χρήματος.
Η αντίφαση αυτή ήταν που προκάλεσε αναταραχή και σύγχυση στους αναλυτές, αφού το χειρότερο πράγμα για τους επενδυτές είναι η αβεβαιότητα.
Από τη μια η επιλογή του Γουόρς αποτέλεσε ένα θετικό σημάδι γιατί είναι άνθρωπος της αγοράς με στιβαρές απόψεις και «γερακίσια» στάση, αλλά από την άλλη, η αφαίρεση τρισεκατομμυρίων ρευστότητας από το χρηματοπιστωτικό σύστημα μπορεί να προκαλέσει μεγάλη αστάθεια στις αγορές, οι οποίες βρίσκονται σε ένα σχεδόν συνεχές ράλι από το 2009, ακριβώς λόγω του «τυπώματος» νέου χρήματος από την FED και τις άλλες μεγάλες κεντρικές τράπεζες.
Οι τιμές του χρυσού και του ασημιού κατέρρευσαν την ημέρα της ανακοίνωσης Τραμπ για τον Γουόρς, καθώς οι επενδυτές έσπευσαν να κλείσουν ανοιχτές θέσεις που είχαν, μετά το μεγάλο ράλι που είχαν κάνει τα δύο πολύτιμα μέταλλα.
Η συμφωνία Μαρ-α-Λάγκο
Το κλειδί της υπόθεσης, όμως, είναι ότι ο Γουόρς έχει υποστηρίξει μια νέα «συμφωνία μεταξύ του Υπουργείου Οικονομικών και της Fed» με σκοπό τη μείωση του μεγέθους του ισολογισμού της.
Το σημαντικό είναι ότι ο συντονισμός υπουργείου Οικονομικών και FED είναι ένας από τους βασικούς πυλώνες του σχεδίου για μια «συμφωνία Μαρ-α-Λάγκο», ένα σχέδιο που έχει εμπνευστεί ο Στίβεν Μίραν και στοχεύει ούτε λίγο ούτε πολύ σε μια αναδιάρθρωση του παγκόσμιου χρηματοπιστωτικού συστήματος, προς όφελος των ΗΠΑ, μέσω συντονισμένης νομισματικής παρέμβασης, με συντονισμό του Υπουργείου Οικονομικών και της Fed.
Ο Στίβεν Μίραν, είναι πρόεδρος του Συμβουλίου Οικονομικών Εμπειρογνωμόνων του Τραμπ και μέλος της Fed και η «συμφωνία Μαρ-α-Λάγκο» παραπέμπει στη συμφωνία Πλάζα του 1985, όταν οι πέντε μεγαλύτερες οικονομίες (ΗΠΑ, Ιαπωνία, Γερμανία, Γαλλία, Βρετανία) συμφώνησαν να περιορίσουν το αμερικανικό εμπορικό έλλειμμα με συντονισμένη υποτίμηση του δολαρίου, για να γίνουν ανταγωνιστικότερες οι εξαγωγές των ΗΠΑ. .
Ο πυρήνας του σχεδίου Μαρ-α-Λάγκο, είναι πολλαπλές συντονισμένες παρεμβάσεις με σκοπό την εσκεμμένη αποδυνάμωση του δολαρίου, ώστε να ευνοηθεί η ανταγωνιστικότητα των αμερικανικών προϊόντων, αλλά χωρίς να χαθεί η δύναμή του ως διεθνές αποθεματικό νόμισμα.
Φορολόγηση ξένων επενδύσεων και αναδιάρθρωση χρέους!
Στα σχέδια αυτά γινόταν λόγος για φορολόγηση των ξένων κατόχων αμερικανικών ομολόγων, ή ακόμα και για αναδιάρθρωση του αμερικανικού χρέους, με χρήση των δασμών ή άλλων εργαλείων.
Δηλαδή εμπορικές ή αμυντικές συμφωνίες με χώρες που θα δεχθούν αγοράζουν αμερικανικά ομόλογα ή να αναδιαρθρώσουν την αποπληρωμή εκείνων που ήδη κατέχουν, ανταλλάσσοντας βραχυπρόθεσμα ομόλογα με μακροπρόθεσμα.
Σε ένα τέτοιο σχέδιο ο Κέβιν Γουόρς θα είχε κεντρικό ρόλο καθώς θα οδηγούσε την συνεργασία μεταξύ της FED και του Υπουργείου Οικονομικών για τη μείωση του ενεργητικού της ομοσπονδιακής τράπεζας και την αναδιάρθρωση του αποθέματος των ομολόγων.
Έτσι η FED θα μπορούσε να παίξει κεντρικό ρόλο στην υλοποίηση συμφωνιών με άλλες χώρες για τα αμερικανικά ομόλογα και να απορροφήσει τις πιέσεις στα επιτόκια που θα προκύψουν από τις πωλήσεις ξένων αποθεμάτων σε δολάρια.
