Τουλάχιστον 7.667 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους ή αγνοούνται σε μεταναστευτικές διαδρομές παγκοσμίως το 2025, σύμφωνα με νέα στοιχεία του Διεθνούς Οργανισμού Μετανάστευσης (ΔΟΜ).
«Η συνεχιζόμενη απώλεια ζωών στις μεταναστευτικές οδούς είναι μια παγκόσμια αποτυχία που δεν μπορούμε να δεχτούμε ως φυσιολογική», δήλωσε η Γενική Διευθύντρια του ΔΟΜ, Έιμι Πόουπ. «Αυτοί οι θάνατοι δεν είναι αναπόφευκτοι. Όταν οι ασφαλείς οδοί είναι εκτός εμβέλειας, οι άνθρωποι αναγκάζονται να κάνουν επικίνδυνα ταξίδια και να πέσουν στα χέρια λαθρεμπόρων. Πρέπει να δράσουμε τώρα για να επεκτείνουμε τις ασφαλείς και τακτικές διαδρομές και να διασφαλίσουμε ότι οι άνθρωποι που έχουν ανάγκη μπορούν να να προστατευτούν, ανεξάρτητα από το καθεστώς τους».
Ενώ είναι χαμηλότερη από τους σχεδόν 9.200 θανάτους που καταγράφηκαν το 2024, η μείωση αντανακλά λιγότερους ανθρώπους που επιχειρούν επικίνδυνες μεταναστευτικές οδούς, ιδίως στην Αμερική, αλλά οφείλεται επίσης στην περιορισμένη πρόσβαση σε πληροφορίες και στους περιορισμούς χρηματοδότησης για τους ανθρωπιστικούς φορείς που καταγράφουν θανάτους μεταναστών σε βασικές οδούς. Ο ΔΟΜ ζητά επείγουσα χρηματοδότηση για την ενίσχυση της συλλογής δεδομένων, ώστε να καθοδηγηθεί καλύτερα το ανθρωπιστικό σύστημα στην παροχή σωτήριων οδών.
Η θάλασσα ο πιο θανατηφόρος «δρόμος»
Τα θαλάσσια περάσματα παρέμειναν μεταξύ των πιο θανατηφόρων διαδρομών. Το 2025, τουλάχιστον 2.185 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους στη Μεσόγειο, ενώ 1.214 καταγράφηκαν στη διαδρομή της Δυτικής Αφρικής/Ατλαντικού προς τις Κανάριες Νήσους. Παρά τις μειώσεις σε ετήσια βάση, ο πραγματικός αριθμός είναι πιθανότατα υψηλότερος, καθώς τουλάχιστον 1.500 άνθρωποι αναφέρθηκαν ως αγνοούμενοι στη θάλασσα, αλλά δεν κατέστη δυνατό να επαληθευτούν λόγω περιορισμένης πρόσβασης σε πληροφορίες έρευνας και διάσωσης.
Αν και τα στοιχεία για αυτά τα «αόρατα ναυάγια» είναι ελάχιστα, τουλάχιστον 270 ανθρώπινα λείψανα ξεβράστηκαν στις ακτές της Μεσογείου το 2025 χωρίς να συνδέονται με γνωστά ναυάγια, και τρία σκάφη που μετέφεραν τα λείψανα 42 ανθρώπων βρέθηκαν αργότερα να παρασύρονται στη Βραζιλία και την Καραϊβική, αφού επιχείρησαν να διασχίσουν τις Κανάριες Νήσους.
Ο αυξανόμενος περιορισμός των πληροφοριών έρευνας και διάσωσης στις θαλάσσιες διαδρομές προς την Ευρώπη έχει ως αποτέλεσμα να μην είναι δυνατή η επαλήθευση ενός εξαιρετικά μεγάλου αριθμού κρουσμάτων.
Εφιαλτικά ξεκίνησε το 2026
Αυτή η ανησυχητική τάση συνεχίζεται και το 2026. Η Μεσόγειος καταγράφει έναν πρωτοφανή αριθμό θανάτων μεταναστών τους πρώτους δύο μήνες του 2026, με 606 να έχουν καταγραφεί μέχρι τις 24 Φεβρουαρίου. Κατά το ίδιο χρονικό διάστημα, οι αφίξεις στην Ιταλία μειώθηκαν από 6.358 σε 2.465 (μείωση 61%).
Ωστόσο, υπάρχουν αναφορές για εκατοντάδες ακόμη αγνοούμενους στη θάλασσα, οι οποίες δεν μπορούν ακόμη να επαληθευτούν. Μόνο τις τελευταίες δύο εβδομάδες, 23 ανθρώπινα λείψανα έχουν ξεβραστεί στις ακτές της νότιας Ιταλίας και της Λιβύης.
Στην Αμερική, καταγράφηκαν 409 θάνατοι το 2025, ο χαμηλότερος ετήσιος αριθμός από τότε που ο ΔΟΜ άρχισε να συλλέγει δεδομένα το 2014. Αυτό πιθανότατα οφείλεται στο γεγονός ότι λιγότεροι άνθρωποι ακολουθούν επικίνδυνες διαδρομές, όπως η διέλευση της ζούγκλας Ντάριεν ή των συνόρων ΗΠΑ-Μεξικού.
Ωστόσο, οι καθυστερήσεις στις αναφορές από τους αξιωματούχους σημαίνουν ότι τα στοιχεία για το 2025 στην Αμερική πιθανότατα δεν θα οριστικοποιηθούν μέχρι τα μέσα του 2026.
Η Ασία και η Ανατολική Διαδρομή – από το Κέρας της Αφρικής προς και από την Υεμένη και τις χώρες του Κόλπου – οδήγησαν σε άλλη μια θανατηφόρα χρονιά για τους ανθρώπους που μετακινούνται. Περισσότεροι από 3.000 θάνατοι καταγράφηκαν κατά τη διάρκεια της μετανάστευσης στην Ασία, καθιστώντας το 2025 την πιο θανατηφόρα χρονιά που έχει καταγραφεί για μετανάστες κατά μήκος αυτής της διαδρομής για τρίτη συνεχόμενη χρονιά. Αυτή η τάση οφείλεται στον μεγάλο αριθμό θανάτων Αφγανών που εγκατέλειπαν τη χώρα καταγωγής τους, με 1.540 αναφερόμενους νεκρούς.
Η Ανατολική διαδρομή σημείωσε επίσης σημαντική αύξηση, με 922 καταγεγραμμένους θανάτους, σε σύγκριση με 558 το 2024. Σχεδόν όλοι όσοι πέθαναν σε αυτήν τη διαδρομή το 2025 ήταν Αιθίοπες, πολλοί από τους οποίους έχασαν τη ζωή τους σε τρία μαζικά ναυάγια που στοίχισαν περισσότερες από 180 ζωές το καθένα.
Η επιμονή αυτών των θανάτων αντικατοπτρίζει την αυξανόμενη εμβέλεια των δικτύων εμπορίας ανθρώπων και διακίνησης μεταναστών που συνεχίζουν να εκμεταλλεύονται την απελπισία κατά μήκος των μεταναστευτικών οδών, εκθέτοντας τους ανθρώπους σε βία, κακοποίηση και απειλητικά για τη ζωή ταξίδια.
Ο ΔΟΜ τονίζει, ότι οι κυβερνήσεις πρέπει επειγόντως να κλιμακώσουν τις συντονισμένες επιχειρήσεις έρευνας και διάσωσης για να αποτρέψουν περαιτέρω απώλειες ζωών, να ενισχύσουν τη διεθνή συνεργασία για την εξάρθρωση των εγκληματικών δικτύων και να επεκτείνουν τις ασφαλείς και τακτικές οδούς μετανάστευσης, ώστε οι άνθρωποι να μην εξαναγκάζονται να καταφεύγουν στα χέρια των λαθρεμπόρων.
Η διάσωση ζωών στη θάλασσα και κατά μήκος των χερσαίων οδών πρέπει να παραμείνει μια κοινή παγκόσμια ευθύνη, μια ευθύνη που απαιτεί διαρκή πολιτική βούληση, πόρους και πολιτικές με επίκεντρο την προστασία, ώστε να διασφαλιστεί ότι η μετανάστευση είναι ασφαλέστερη, πιο οργανωμένη και πιο ανθρώπινη.
