Συνήθως οι ομιλίες των ηγετών στον ΟΗΕ – εδώ και πολλά χρόνια – περιορίζονται σε τυπικές αναφορές και διπλωματική γλώσσα. Όμως όταν πρόκειται για τον Ντόναλντ Τραμπ τα πράγματα είναι διαφορετικά. Ο Λευκός Οίκος ενημέρωσε ότι η διεθνής κοινότητα θα πρέπει να είναι προετοιμασμένη, καθώς ο πρόεδρος των ΗΠΑ θα απευθύνει μια δυναμική ομιλία με στόχο «να προβάλλει την ανανέωση της αμερικανικής ισχύος σε όλο τον κόσμο».
Σύμφωνα με την εκπρόσωπο Τύπου του Λευκού Οίκου, Καρολάιν Λέβιτ, στην τοποθέτησή του στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ, το απόγευμα της Τρίτης, θα επικρίνει τους παγκοσμιοποιημένους θεσμούς που «έχουν υποβαθμίσει την παγκόσμια τάξη» και θα διατυπώσει «το όραμά του για τον κόσμο».
Αξιωματούχοι του Λευκού Οίκου αρνήθηκαν να αποκαλύψουν περισσότερες λεπτομέρειες, ενισχύοντας το σασπένς, αλλά ανέφεραν πως η ομιλία του θα σκιαγραφήσει την παγκόσμια θεώρησή του και θα προβάλλει τον εαυτό του ως έναν «παγκόσμιο ειρηνοποιό». Εξάλλου διακαής πόθος του ήταν και είναι το Νόμπελ Ειρήνης.
«Είναι ένας άνθρωπος που αναζητά ένα Νόμπελ Ειρήνης για τις διάφορες πρωτοβουλίες του, και θα περίμενα, ίσως όχι άμεσα, να το διεκδικήσει από το βήμα της Γενικής Συνέλευσης, αλλά σίγουρα να ενισχύσει την εικόνα που έχει καλλιεργήσει: εκείνη του ειρηνοποιού σε ορισμένα μέτωπα», δήλωσε στο Politico Τζόναθαν Σάνζερ, εκτελεστικός διευθυντής του Federation for Defense of Democracies, ενός μη κομματικού think tank στην Ουάσιγκτον.
Ο ΟΗΕ στη σκιά του δόγματος «Πρώτα η Αμερική»
Η πρώτη ομιλία στον ΟΗΕ της δεύτερης θητείας του Ντόναλντ Τραμπ έρχεται οκτώ μήνες μετά την επιστροφή του στην εξουσία των ΗΠΑ και καθώς – με βάση το δόγμα «Πρώτα η Αμερική» – έχει αποφασίσει μεγάλες περικοπές στην αμερικανική βοήθεια προς το εξωτερικό και έχει αποσύρει την αμερικανική στήριξη από πολλούς διεθνείς οργανισμούς, δημιουργώντας αμφιβολίες ακόμη για το μέλλον του ΟΗΕ.
Ο Τραμπ έχει περιγράψει τον ΟΗΕ ως οργανισμό με «τεράστιες δυνατότητες», αλλά λέει ότι πρέπει να «συνετιστεί». Η διοίκηση Τραμπ έχει παρακάμψει τις καθιερωμένες διαδικασίες χάραξης πολιτικής, αποδυναμώνοντας το Συμβούλιο Εθνικής Ασφάλειας και αφήνοντας δεκάδες πρεσβείες κενές. Έχει επίσης κατηγορήσει τον διεθνή οργανισμό ότι δεν τον βοήθησε στις προσπάθειές του να μεσολαβήσει για την ειρήνη σε διάφορες συγκρούσεις.
Σύμφωνα με έγγραφα που είδε το Reuters, η κυβέρνηση Τραμπ σχεδιάζει αυτήν την εβδομάδα να ζητήσει – μεταξύ άλλων – σημαντικό περιορισμό του δικαιώματος ασύλου, επιχειρώντας να αναιρέσει το πλαίσιο ανθρωπιστικής προστασίας που δημιουργήθηκε μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.
Στη δεύτερη «εποχή Τραμπ» όλοι θέλουν πλέον την εύνοιά του
Περίπου 150 αρχηγοί κρατών ή κυβερνήσεων αναμένεται να απευθυνθούν στην Ολομέλεια αυτήν την εβδομάδα και σε αντίθεση με την πρώτη θητεία του Ντόναλντ Τραμπ, κατά την οποία συχνά αποδοκιμαζόταν από ηγέτες της διεθνούς κοινότητας, φέτος πολλοί εξ αυτών κάνουν τα πάντα για να τον κατευνάσουν και να κερδίσουν την εύνοια του. Είναι ενδεικτικό πως τουλάχιστον επτά ξένοι ηγέτες τον έχουν ήδη προτείνει για το Νόμπελ Ειρήνης, ενώ αρκετοί άλλοι περνούν την πόρτα του Λευκού Οίκου, πρόθυμοι να συνεργαστούν με τους όρους του.
Αυτή η αλλαγή κλίματος υπέρ του Ντόναλντ Τραμπ καταδεικνύει πως παρά τις τάσεις απομονωτισμού που τροφοδοτεί το κίνημα MAGA, στην πράξη οι ΗΠΑ έχουν περισσότερο αναντικατάστατες για τους παραδοσιακούς συμμάχους από το πρόσφατο παρελθόν και συγκεκριμένα από την πρώτη εποχή Τραμπ. Εξάλλου και ο ίδιος ο Τραμπ είναι διαφορετικός από την πρώτη του θητεία: Οι αντιλήψεις και οι πρακτικές του δεν έχουν αλλάξει, όμως πλέον είναι πιο σίγουρος για τη δύναμή του στη διεθνή σκηνή.
«Πλέον τίποτα από αυτά που λέει ο Τραμπ δεν είναι αστείο», δήλωσε στο Politico ανώτερος Ευρωπαίος αξιωματούχος υπό καθεστώς ανωνυμίας και πρόσθεσε: «Ούτε πιστεύουν πια οι υπόλοιποι ηγέτες ότι μπορούν να τον διαχειριστούν. Προσπαθούν ακόμα, αλλά αυτή τη φορά δείχνει μια απρόβλεπτη στάση που καμία φιλοφρόνηση και κανένα δώρο δεν πρόκειται να αλλάξουν».
«Ο Τραμπ έχει τεράστια ισχύ, αλλά ουσιαστικά καθόλου καλή θέληση», σχολίασε με τη σειρά του ο Ίαν Μπρέμερ, επικεφαλής της Eurasia Group, εταιρείας ανάλυσης διεθνών κινδύνων με έδρα τη Νέα Υόρκη. Με ελάχιστες εξαιρέσεις, όπως το Ηνωμένο Βασίλειο όπου τιμήθηκε με επίσημη επίσκεψη, οι βασικοί σύμμαχοι όπως η Ιαπωνία, η Κορέα, ο Καναδάς και οι περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες «τον φοβούνται και προσπαθούν να μειώσουν την εξάρτησή τους από τις ΗΠΑ, παρότι προς το παρόν υποχωρούν για να αποφύγουν μια άμεση σύγκρουση».
