Η αλληλεπίδραση των πολιτών με το κράτος και τους δημόσιους θεσμούς είναι θεμελιώδης για τη λειτουργία της δημοκρατίας. Στην Ελλάδα, αυτή η σχέση δοκιμάζεται, όπως καταδεικνύουν τα αποτελέσματα πρόσφατης διεθνούς έρευνας του ΟΟΣΑ σχετικά με την εμπιστοσύνη στους δημόσιους θεσμούς.
Σημαντική κρίση εμπιστοσύνης
Η έρευνα αποκαλύπτει μια αυξανόμενη κρίση εμπιστοσύνης των Ελλήνων προς την κεντρική κυβέρνηση και τους δημόσιους θεσμούς. Παρά την οικονομική ανάκαμψη και τις ψηφιακές μεταρρυθμίσεις, η κοινωνία παραμένει δυσαρεστημένη εξαιτίας της ακρίβειας και των ανισοτήτων.
Οι παράγοντες που επηρεάζουν την εμπιστοσύνη
- Η ικανότητα του κράτους να ανταποκριθεί στις ανάγκες των πολιτών.
- Οι αξίες του κράτους, όπως η ακεραιότητα και η δικαιοσύνη.
- Η αίσθηση ότι οι πολίτες δεν έχουν φωνή στις αποφάσεις.
- Η διάδοση της αντίληψης ότι το πολιτικό σύστημα εξυπηρετεί συμφέροντα συγκεκριμένων ομάδων.
Οι πολίτες εκφράζουν ανησυχία ότι η φωνή τους δεν ακούγεται στα κέντρα λήψης αποφάσεων, γεγονός που τροφοδοτεί την καχυποψία απέναντι στο κράτος δικαίου.
Αναλύοντας την ελληνική πραγματικότητα
Η έκθεση του ΟΟΣΑ αποδεικνύει ότι η οικονομική ανάπτυξη δεν εγγυάται θεσμική εμπιστοσύνη, καθώς οι πολίτες εκφράζουν δυσπιστία. Η καθημερινή τους αλληλεπίδραση με τις δημόσιες υπηρεσίες ενισχύει την αίσθηση ότι το κράτος δεν ανταποκρίνεται στις ανάγκες τους.
Η ανάγκη για ουσιαστική αλλαγή
Η διαχείριση ζητημάτων όπως η ακρίβεια και οι ανισότητες αποκαλύπτει ότι οι πολιτικές δεν ανταποκρίνονται στις προσδοκίες των πολιτών. Όταν οι πολίτες αισθάνονται απροστάτευτοι από τις οικονομικές πιέσεις, η εμπιστοσύνη τους προς την κυβέρνηση κλονίζεται.
Δραματική πτώση της εμπιστοσύνης
Μόλις το 24% των Ελλήνων δηλώνει ότι εμπιστεύεται την κεντρική κυβέρνηση, με την Ελλάδα να καταγράφει μία από τις μεγαλύτερες πτώσεις εμπιστοσύνης μεταξύ των χωρών του ΟΟΣΑ την περίοδο 2023-2025.
Στοιχεία της έρευνας
- 24% των πολιτών έχουν υψηλή ή μέτρια εμπιστοσύνη στην κυβέρνηση.
- Η εμπιστοσύνη μειώθηκε από το 32% το 2023 στο 24% το 2025.
- 58% θεωρούν τον πληθωρισμό τη μεγαλύτερη πρόκληση.
- 40% ανησυχούν για τις ανισότητες.
Η απόσταση μεταξύ οικονομίας και πολιτών
Η έκθεση υπογραμμίζει ότι η οικονομική ανάπτυξη δεν αρκεί για να γεφυρώσει το χάσμα με τους πολίτες. Η στρατηγική που επικεντρώνεται μόνο σε θετικά οικονομικά αποτελέσματα έχει εξαντλήσει τα όριά της.
Η εμπιστοσύνη στην κυβέρνηση είχε φτάσει το 2004 το 50%, αλλά έκτοτε έχει υποστεί σοβαρή πτώση, φτάνοντας το 13% το 2012, με σταθερές τιμές κάτω από τον ιστορικό μέσο όρο τα τελευταία χρόνια.
Ο ΟΟΣΑ αναγνωρίζει τις προσπάθειες της κυβέρνησης στη δημοσιονομική διαχείριση και τον εκσυγχρονισμό της δημόσιας διοίκησης, επισημαίνοντας ότι οι μεταρρυθμίσεις θα μπορούσαν να ενισχύσουν τη θεσμική εμπιστοσύνη στο μέλλον.
