Αισιοδοξία στις αγορές πετρελαίου λόγω της προσέγγισης ΗΠΑ-Ιράν
Οι διεθνείς αγορές πετρελαίου δείχνουν θετικά σημάδια εξαιτίας της πρόσφατης προσέγγισης μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν, ενσωματώνοντας τις προσδοκίες για χαλάρωση των όρων προσφοράς και, κατ’ επέκταση, μείωση του ενεργειακού κόστους στο άμεσο μέλλον.
Η ελληνική αγορά πετρελαίου: Σύνθετες προκλήσεις
Ωστόσο, η κατάσταση στην Ελλάδα δεν είναι τόσο απλή. Η πορεία από το διεθνές benchmark του brent έως την τιμή στην αντλία επηρεάζεται από διάφορους παράγοντες, όπως:
- Φορολογικές επιβαρύνσεις
- Λειτουργία διυλιστηρίων
- Κόστος LNG
- Ιδιαιτερότητες της ναυτιλίας
Αυτές οι παράμετροι συχνά έχουν μεγαλύτερη επίδραση από τις διακυμάνσεις της τιμής του αργού.
Η ταχύτητα της μεταφοράς των τιμών
Εφόσον η προσέγγιση Ουάσιγκτον – Τεχεράνης σταθεροποιηθεί, το κύριο ζήτημα θα είναι η ταχύτητα και η ένταση με την οποία θα μεταφερθούν οι μειώσεις στους καταναλωτές.
Στην Ελλάδα, ο μεγαλύτερος κίνδυνος σχετίζεται με το κόστος των καυσίμων και όχι με την επάρκεια τους.
Προβλέψεις για τις τιμές πετρελαίου
Αγορά αναλυτές θεωρούν ότι η μείωση των τιμών απαιτεί γύρω από έναν μήνα, με το brent πιθανόν να φτάσει στα 80 δολάρια ή και χαμηλότερα. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε τιμές αντλίας κοντά στα προπολεμικά επίπεδα:
- Αμόλυβδη: κάτω από 1,80 ευρώ/λίτρο
- Πετρέλαιο κίνησης: κάτω από 1,60 ευρώ/λίτρο
Η ανθεκτικότητα της αγοράς πετρελαίου
Ακόμα και αν το ευνοϊκό σενάριο δεν επιβεβαιωθεί πλήρως, η αγορά πετρελαίου φαίνεται πιο ανθεκτική από προηγούμενες δεκαετίες. Η πρόσφατη γεωπολιτική ένταση δεν προκάλεσε τις ίδιες εκρηκτικές αντιδράσεις όπως στο παρελθόν, καθώς οι τιμές αυξήθηκαν κατά 40%, αλλά η αγορά διέθετε ήδη επιπλέον προσφορά από τον OPEC και άλλους παραγωγούς.
Η αμερικανική παραγωγή και οι στρατηγικές αποθήκες
Η σημερινή κατάσταση διαφοροποιείται χάρη στην εντυπωσιακή αύξηση της παραγωγής στις ΗΠΑ, που έχει φτάσει σχεδόν στα 20 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως. Επιπλέον, οι στρατηγικές αποθήκες, όπως αυτή της Κίνας, που διαθέτει 1,3 δισ. βαρέλια, ενισχύουν την ανθεκτικότητα της αγοράς.
Το γεωπολιτικό premium και οι προκλήσεις
Η κρίση στη Μέση Ανατολή δεν αντικατοπτρίζει μια πραγματική έλλειψη πετρελαίου αλλά κυρίως το «γεωπολιτικό premium», το οποίο αυξάνει το κόστος λόγω της αβεβαιότητας. Αν και τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν στρατηγικής σημασίας, υπάρχουν εναλλακτικές λύσεις για την παράκαμψη τους.
Η κατάσταση στην Ευρώπη και οι επιπτώσεις στην Ελλάδα
Στην ΕΕ, η εξάρτηση από το πετρέλαιο είναι υψηλή, με το 2024 να προβλέπεται ότι τα πετρελαιοειδή θα καλύπτουν το 38% του ενεργειακού μείγματος. Οι αναταράξεις στη Μέση Ανατολή οδήγησαν σε αύξηση περίπου 40% στις τιμές των πετρελαιοειδών.
Η Ευρώπη έχει κινητοποιήσει 11,8 δισεκατομμύρια ευρώ για την υποστήριξη των νοικοκυριών και επιχειρήσεων, με την Ελλάδα να είναι από τις χώρες που επωφελούνται περισσότερο από τα μέτρα στήριξης.
Η ελληνική διυλιστική βάση σε σύγκριση με τις ανατιμήσεις
Η Ελλάδα διαθέτει ισχυρή διυλιστική υποδομή, με συνολική δυναμικότητα 587.000 βαρέλια ημερησίως. Ωστόσο, οι φόροι και άλλες επιβαρύνσεις αντιπροσωπεύουν το 45% – 60% της τελικής τιμής των καυσίμων, καθιστώντας την αγορά ευαίσθητη σε μικρές αυξήσεις της τιμής του αργού.
Έτσι, ακόμη και αν το brent υποχωρήσει στα 80 δολάρια, η ελάφρυνση για τους Έλληνες καταναλωτές θα είναι περιορισμένη.
