Διαπραγματεύσεις για το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο 2028-2034: Το Δημοσιονομικό Τρίλημμα της ΕΕ
Οι τρέχουσες διαπραγματεύσεις για το επόμενο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο (ΠΔΠ) της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που θα καλύψει την περίοδο 2028 έως 2034, έχουν αναδείξει σημαντικές διαφωνίες μεταξύ των 27 κρατών-μελών. Το προτεινόμενο budget, που αγγίζει τα €1,8 έως €1,9 τρισεκατομμύρια, θέτει σε προτεραιότητα την κατανομή των πόρων και τις στρατηγικές δαπανών.
Κύριες Αντιπαραθέσεις και Διαχωρισμοί
Η διαδικασία των διαπραγματεύσεων έχει αναδείξει δύο κύρια στρατόπεδα μεταξύ των χωρών της ΕΕ:
- Χώρες του Νότου και Ανατολικής Ευρώπης: Χώρες όπως η Ελλάδα, η Ισπανία και η Πορτογαλία επιδιώκουν να διατηρηθούν οι χρηματοδοτήσεις για την Πολιτική Συνοχής και την Κοινή Αγροτική Πολιτική (ΚΑΠ), θεωρώντας αυτές τις πολιτικές κρίσιμες για την κοινωνική ισορροπία και την περιφερειακή στήριξη.
- Κεντρικές και Βόρειες Χώρες: Με επικεφαλής την Γερμανία, οι χώρες αυτές εστιάζουν στην ανάγκη χρηματοδότησης της άμυνας, της ασφάλειας και της ψηφιακής μετάβασης, προκειμένου η ΕΕ να παραμείνει ανταγωνιστική σε παγκόσμιο επίπεδο.
Η Στάση των Φειδωλών Χωρών
Οι λεγόμενοι «φειδωλοί» (Γερμανία, Αυστρία, Ολλανδία) απορρίπτουν κατηγορηματικά τις προτάσεις για έκδοση κοινού ευρωπαϊκού χρέους και την αύξηση των εθνικών τους εισφορών. Αντιθέτως, χώρες όπως η Ελλάδα και η Γαλλία φαίνονται πιο ανοιχτές στην ιδέα αύξησης των συνεισφορών για να αντιμετωπιστούν μεγάλες κρίσεις.
Ενίσχυση της Άμυνας στον Προϋπολογισμό
Η αδυναμία συμφωνίας μεταξύ των κρατών-μελών αναδεικνύει τις βαθιές διαφορές που υπάρχουν. Σημαντικό είναι το γεγονός ότι η άμυνα φαίνεται να είναι ο κερδισμένος τομέας στις προτάσεις του προϋπολογισμού.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προγραμματίζει την αύξηση των δαπανών σε τομείς όπως η άμυνα και η τεχνητή νοημοσύνη, ενώ το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο επιμένει να μην υποστεί ζημία η αγροτική πολιτική και η περιφερειακή στήριξη.
Αυξήσεις Δαπανών και Προβλέψεις
Ο προϋπολογισμός προβλέπει δαπάνες ύψους 131 δισ. ευρώ, πενταπλάσιες από τις τρέχουσες. Η χρηματοδότηση για στρατιωτική κινητικότητα θα αυξηθεί δέκα φορές, ανταγωνιζόμενη τις προκλήσεις που προκύπτουν από τον πόλεμο στην Ουκρανία.
Ωστόσο, οι αγρότες και οι οικονομικά ευάλωτες περιοχές θα δουν τις επιδοτήσεις τους να μειώνονται, γεγονός που προκαλεί έντονες αντιδράσεις.
Προθεσμίες και Μέλλον
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο θα ψηφίσει για την εντολή διαπραγμάτευσης στις 18 Μαΐου 2026, με την ολοκλήρωση μιας τελικής συμφωνίας πριν το 2027 να είναι εφικτή αλλά όχι σίγουρη. Η καταψήφιση της τρέχουσας πρότασης θα μπορούσε να καθυστερήσει τη διαδικασία έγκρισης του σχεδίου των σχεδόν 2 τρισεκατομμυρίων ευρώ.
Τι Είναι το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο (ΠΔΠ);
Το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο καθορίζει την κατεύθυνση των χρηματοδοτήσεων για διάφορους τομείς πολιτικής, όπως η έρευνα, η γεωργία και η άμυνα. Ο προϋπολογισμός προτείνεται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και εγκρίνεται από το Συμβούλιο και το Κοινοβούλιο, με την ΕΕ να χρηματοδοτείται μέσω «ιδίων πόρων» χωρίς άμεσους φόρους στους πολίτες.
