Σε κλίμα συγκίνησης πραγματοποιήθηκαν την Κυριακή 11 Οκτωβρίου 2026 στην Πτολεμαΐδα τα αποκαλυπτήρια του Μνημείου Γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου, στο πάρκο απέναντι από τον Ιερό Ναό της Αγίας Σκέπης. Η εκδήλωση διοργανώθηκε από τον Ποντιακό Σύλλογο Πτολεμαΐδας, σε συνεργασία με τον Δήμο Εορδαίας, και ήταν αφιερωμένη στη μνήμη των θυμάτων της Γενοκτονίας και στον ξεριζωμό του ποντιακού ελληνισμού.
Οι δυσμενείς καιρικές συνθήκες οδήγησαν στη μεταφορά του πρώτου μέρους της τελετής στο αμφιθέατρο του Ποντιακού Συλλόγου. Στη συνέχεια, οι παρευρισκόμενοι κατευθύνθηκαν στον χώρο του μνημείου, όπου πραγματοποιήθηκαν τα αποκαλυπτήρια.
Η Πόντια μάνα και το παιδί στην αγκαλιά
Το έργο παρουσίασε ο δημιουργός του, εικαστικός Θεόδωρος Ζυρπιάδης, εξηγώντας τους συμβολισμούς της σύνθεσης. Το γλυπτό αποτελείται από δύο ενωμένες μορφές: τη μητέρα, με στοιχεία παραδοσιακής ποντιακής φορεσιάς, και το παιδί που κρατά στην αγκαλιά της, παραπέμποντας στον δρόμο της προσφυγιάς.
Στην πίσω πλευρά του έργου, μια τρίτη μορφή και τα κενά της σύνθεσης συμβολίζουν τον θάνατο και τον ξεριζωμό. Το μνημείο είναι κατασκευασμένο από χυτό ορείχαλκο, ενώ η πέτρινη βάση του παραπέμπει στις κατασκευές που συνδέονται με τον προσφυγικό ελληνισμό.
Μια προσπάθεια που διήρκεσε χρόνια
Ο πρόεδρος του Ποντιακού Συλλόγου Πτολεμαΐδας, Ιωάννης Καρύδης, αναφέρθηκε στη διαδρομή που προηγήθηκε μέχρι την ολοκλήρωση και την επίσημη παρουσίαση του μνημείου. Όπως σημείωσε, πρόκειται για έργο διαδοχικών διοικήσεων του Συλλόγου.
Η αρχική ιδέα ανήκε στην πρώην πρόεδρο Σοφία Τουμανίδου, η οποία είχε επιλέξει ως κεντρικό θέμα τη μορφή της μάνας. Η τοποθέτηση του μνημείου στον συγκεκριμένο χώρο έγινε επί της προηγούμενης διοίκησης, με πρόεδρο τον Αντώνη Μαυρίδη.
Ο κ. Καρύδης αναφέρθηκε επίσης στη συνεργασία με τον Δήμο Εορδαίας για την ανάπλαση του περιβάλλοντος χώρου, με στόχο τη δημιουργία ενός πάρκου αφιερωμένου στον ποντιακό ελληνισμό.
Τα μηνύματα για τη μνήμη και το μέλλον
Ο Μητροπολίτης Φλωρίνης, Πρεσπών και Εορδαίας Ειρηναίος υπογράμμισε τη σημασία της διατήρησης της ιστορικής μνήμης, σημειώνοντας ότι ένα μνημείο δεν αφορά μόνο το παρελθόν, αλλά και την ελπίδα για το μέλλον.
Ο δήμαρχος Εορδαίας Παναγιώτης Πλακεντάς χαρακτήρισε το μνημείο χώρο μνήμης και περισυλλογής, τονίζοντας την ιστορική ευθύνη απέναντι στις επόμενες γενιές.
Ο βουλευτής Μιχάλης Παπαδόπουλος στάθηκε στην ανάγκη διεθνούς αναγνώρισης της Γενοκτονίας των Ποντίων, υπενθυμίζοντας ότι σχετικές πρωτοβουλίες είχαν ως αφετηρία και την Πτολεμαΐδα ήδη από το 1986. Η βουλευτής Καλλιόπη Βέττα συνέδεσε το μνημείο με την προσφυγική ιστορία της Πτολεμαΐδας και την ευθύνη για ένα μέλλον ειρήνης, μακριά από τον εθνικισμό και τον φασισμό.
Με την τελετή των αποκαλυπτηρίων, το μνημείο που είχε ήδη τοποθετηθεί απέναντι από την Αγία Σκέπη απέκτησε την επίσημη τελετουργική του αναγνώριση ως σημείο ιστορικής μνήμης για την Πτολεμαΐδα, την Εορδαία και τον ποντιακό ελληνισμό.
Πηγή: Αρχικό ρεπορτάζ
