Η επιλογή του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο να επισκεφθεί την Αθήνα, χωρίς να συμπεριλάβει την Άγκυρα στην ίδια περιοδεία, θεωρείται από κύκλους του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος ένδειξη μεταβολής των αμερικανικών προτεραιοτήτων στην Ανατολική Μεσόγειο. Η επίσκεψη συνδέεται με την έκτη συνεδρίαση του Στρατηγικού Διαλόγου Ελλάδας–ΗΠΑ και αναμένεται να καλύψει θέματα ασφάλειας, ενέργειας, επενδύσεων και τεχνητής νοημοσύνης.
Σύμφωνα με τις ίδιες εκτιμήσεις, η απουσία της Τουρκίας από το πρόγραμμα του Ρούμπιο αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα λόγω της τρέχουσας γεωπολιτικής συγκυρίας. Η Αθήνα εμφανίζεται να ενισχύει τη θέση της στον αμερικανικό σχεδιασμό για την περιοχή, ενώ οι σχέσεις Τουρκίας και Ισραήλ βρίσκονται σε ένταση.
Η σημασία της Αθήνας και το μήνυμα προς το Ισραήλ
Η επίσκεψη στην ελληνική πρωτεύουσα εκλαμβάνεται παράλληλα ως μήνυμα στήριξης προς το Ισραήλ, καθώς ο Μάρκο Ρούμπιο διατηρεί σταθερά φιλοϊσραηλινή στάση και το Ισραήλ θεωρείται ένας από τους σημαντικότερους συμμάχους των Ηνωμένων Πολιτειών στην περιοχή.
Στο πλαίσιο των ελληνοτουρκικών σχέσεων, η αμερικανική πλευρά έχει υπογραμμίσει ότι οι διαφορές των δύο χωρών πρέπει να επιλύονται μέσω διαλόγου και όχι απειλών. Η ελληνική πλευρά έχει απαντήσει ότι δεν ακολουθεί πολιτική απειλών έναντι της Τουρκίας.
Ωστόσο, η μη επίσκεψη του Ρούμπιο στην Άγκυρα δεν σημαίνει διακοπή των αμερικανοτουρκικών επαφών. Ο Ντόναλντ Τραμπ είχε συναντηθεί με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στη σύνοδο του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα, ενώ επαφές πραγματοποιήθηκαν και μέσω των αντιπροσωπειών των δύο χωρών στη σύνοδο του ΟΗΕ.
Παράλληλα, Ουάσινγκτον και Άγκυρα εξακολουθούν να συζητούν το ζήτημα των ρωσικών πυραυλικών συστημάτων S-400. Η αμερικανική νομοθεσία, όπως αναφέρεται, δεν επιτρέπει την προώθηση συζήτησης για την πώληση μαχητικών F-35 στην Τουρκία όσο οι S-400 παραμένουν σε τουρκικό έδαφος.
Επενδύσεις, τεχνητή νοημοσύνη και άμυνα
Στην ατζέντα των συνομιλιών στην Αθήνα αναμένεται να βρεθούν οι οικονομικές σχέσεις και το αμερικανικό επενδυτικό ενδιαφέρον για την Ελλάδα. Ο Ρούμπιο έχει επισημάνει ότι η διμερής συνεργασία δεν περιορίζεται στη στρατιωτική παρουσία και στην άμυνα, αλλά περιλαμβάνει δυναμικούς οικονομικούς δεσμούς.
Ιδιαίτερη θέση αναμένεται να έχει η τεχνητή νοημοσύνη, καθώς εξετάζονται δυνατότητες επενδύσεων και συνεργασίας στον συγκεκριμένο τομέα. Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών συνοδεύεται από υφυπουργούς και συνεργάτες με αρμοδιότητες σε πολιτικές υποθέσεις, πολιτιστικά θέματα, άμυνα, ασφάλεια και ενέργεια.
Η σύνθεση της αμερικανικής αντιπροσωπείας αποτυπώνει το εύρος των θεμάτων του Στρατηγικού Διαλόγου. Μετά τη συνεδρίαση αναμένονται υπογραφές μνημονίων συνεργασίας, ενώ ξεχωρίζει και η συμφωνία μεταξύ της Εθνοφρουράς της Φλόριντα και των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων για κοινές εκπαιδευτικές δραστηριότητες και συνεκπαιδεύσεις.
