Τρία από τα τέσσερα έργα της Δράσης «Ενίσχυση της Παιδικής Προστασίας» απεντάχθηκαν από το Ταμείο Ανάκαμψης, ενώ μόνο η δράση για τη μετάβαση εφήβων από ιδρύματα σε διαμερίσματα συνεχίστηκε έως την ολοκλήρωση του προγράμματος το 2026. Η εξέλιξη αφορά τη λειτουργία του συστήματος παιδικής προστασίας σε πανελλαδικό επίπεδο, καθώς συνολικά έργα που είχαν αρχικό προϋπολογισμό 226 εκατ. ευρώ περιορίστηκαν τελικά σε περίπου 12 εκατ. ευρώ που έφτασαν μέχρι το τέλος του Ταμείου.
Η συζήτηση αναζωπυρώθηκε μετά την υπόθεση της Κυψέλης, η οποία ανέδειξε τις αδυναμίες του μηχανισμού έγκαιρης παρέμβασης σε περιπτώσεις σοβαρής κακοποίησης και παραμέλησης. Ωστόσο, τα έργα που είχαν ενταχθεί στη συγκεκριμένη δράση δεν είχαν σχεδιαστεί για να αντιμετωπίσουν βασικές συστημικές δυσλειτουργίες, όπως η υποστελέχωση των κοινωνικών υπηρεσιών, η ίδρυση κοινωνικών υπηρεσιών στα Πρωτοδικεία και η εφαρμογή ενιαίου πρωτοκόλλου συνεργασίας μεταξύ των αρμόδιων φορέων.
Ποια έργα απεντάχθηκαν
Στη Δράση «Ενίσχυση της Παιδικής Προστασίας» είχαν ενταχθεί τέσσερα έργα: η επαγγελματική αναδοχή 160 ανηλίκων με σοβαρές αναπηρίες ή και σοβαρά προβλήματα ψυχικής υγείας, η δημιουργία διαμερισμάτων ανεξάρτητης διαβίωσης για εφήβους, η δημιουργία ή επέκταση βρεφονηπιακών σταθμών για παιδιά από δύο μηνών έως 2,5 ετών και η ανάπτυξη Κέντρων Δημιουργικής Απασχόλησης για παιδιά 12 έως 15 ετών με αντικείμενα STEM.
Το πρόγραμμα επαγγελματικής αναδοχής είχε αρχικό προϋπολογισμό 6,8 εκατ. ευρώ και στόχο 160 παιδιά. Από το 2024 ο στόχος μειώθηκε στους 100 ανηλίκους, ενώ η πρόοδος παρέμενε μηδενική. Ο προϋπολογισμός περιορίστηκε στα 4,2 εκατ. ευρώ και στα τέλη του 2025 το έργο απεντάχθηκε. Το υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας έχει αναφέρει ότι οι ανειλημμένες υποχρεώσεις θα χρηματοδοτηθούν από το ΕΣΠΑ και το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης, εφόσον το επιτρέψουν οι όροι των συγκεκριμένων εργαλείων.
Αντίστοιχα, απεντάχθηκε το έργο για τους βρεφονηπιακούς σταθμούς, το οποίο προέβλεπε αξιοποίηση 70 εκατ. ευρώ και δημιουργία 50.000 θέσεων έως το τέλος του 2023. Εκτός Ταμείου τέθηκε επίσης η δημιουργία Κέντρων Δημιουργικής Απασχόλησης, ύψους 15 εκατ. ευρώ. Σύμφωνα με πηγές του υπουργείου, η ανταπόκριση στις προσκλήσεις ενδιαφέροντος ήταν χαμηλότερη από το 20% των αρχικών στόχων, γεγονός που οδήγησε στην απόρριψη των έργων κατά τις ενδιάμεσες αξιολογήσεις του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Για την επαγγελματική αναδοχή, πάντως, έχει διατυπωθεί η εκτίμηση ότι η προσέλκυση υποψήφιων αναδόχων δεν ήταν επαρκής.
Η δράση για την αποϊδρυματοποίηση
Το έργο της ημιαυτόνομης διαβίωσης εφήβων ήταν το μόνο που συνεχίστηκε μέχρι τη λήξη του Ταμείου. Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, από τα τέλη της άνοιξης του 2026 περίπου 160 έφηβοι έχουν μετακινηθεί από ιδρύματα σε διαμερίσματα, ενώ τέσσερα παιδιά με εισαγγελική εντολή μεταφέρθηκαν απευθείας από νοσοκομείο, χωρίς προηγούμενη διαμονή σε ίδρυμα. Η χρηματοδότηση έχει εξασφαλιστεί έως το τέλος του 2026 και από τον Ιανουάριο του 2027 προβλέπεται η κάλυψη του έργου από τον τακτικό προϋπολογισμό.
Η συγκεκριμένη παρέμβαση μπορεί να συμβάλει στην αποϊδρυματοποίηση και να περιορίσει, υπό προϋποθέσεις, την παραμονή εισαγγελικών παιδιών σε παιδιατρικά νοσοκομεία. Δεν αντιμετωπίζει, όμως, συνολικά τις ελλείψεις του συστήματος παιδικής προστασίας, το οποίο εξακολουθεί να χρειάζεται έγκαιρη πρόληψη, συντονισμό των υπηρεσιών και αποτελεσματική παρέμβαση σε περιπτώσεις κακοποίησης και παραμέλησης.
