Ανάπλαση στο Μνημείο του Αγνώστου Στρατιώτη με μάρμαρο αντί ασφάλτου
Σχέδιο ανάπλασης του Μνημείου του Αγνώστου Στρατιώτη στην Αθήνα προβλέπει την αντικατάσταση της ασφάλτου με μάρμαρο Αλιβερίου, αντιολισθηρή επεξεργασία των επιφανειών, νέες φυτεύσεις και εποπτικό υλικό προσβάσιμο σε όλους, ακόμη και με γραφή Μπράιγ. Τη μελέτη παρουσίασαν οι αρχιτέκτονες μηχανικοί Μαρία Μαγνήσαλη και Θεμιστοκλής Μπιλής, στους οποίους ανατέθηκε έπειτα από διαγωνισμό. Η πρόταση έχει εγκριθεί από τις αρμόδιες υπηρεσίες.
Η ανάπλαση έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία το υπουργείο Εθνικής Άμυνας αναλαμβάνει τη διαχείριση του χώρου με σχετικό νομοθέτημα. Ο κ. Μπιλής χαρακτήρισε την παρέμβαση «ιστορική ευκαιρία» για το μνημείο, σχεδόν έναν αιώνα μετά την κατασκευή του, υπογραμμίζοντας την ανάγκη να διαμορφωθεί ένα νέο όραμα για έναν χώρο με ιδιαίτερο συμβολισμό.
Φθορές και προβλήματα στο μνημείο
Σύμφωνα με τους μελετητές, το μνημείο έχει υποστεί σημαντικές φθορές από τον χρόνο, τη χρήση και τους βανδαλισμούς. Τα μαρμάρινα στηθαία με τους κιονίσκους προς τη λεωφόρο Αμαλίας έχουν χαθεί, ενώ οι 34 σπόνδυλοι των κιόνων του κενοτάφιου βρίσκονται σε πολύ κακή κατάσταση και παρουσιάζουν αποσάθρωση. Τα συγκεκριμένα στηθαία περιλαμβάνονταν στα πρώτα σχέδια του Λαζαρίδη.
Ένα από τα βασικά ζητήματα είναι και η ολισθηρότητα των μαρμάρων, για την οποία έχουν εκφράσει παράπονα οι Εύζωνες που υπηρετούν στο μνημείο. Παράλληλα, η άσφαλτος έχει υποστεί φθορές και εμφανίζει λακκούβες σε αρκετά σημεία, δημιουργώντας εικόνα συνολικής απαξίωσης του χώρου.
Νέες επιφάνειες, φύτευση και προσβασιμότητα
Οι αρχιτέκτονες προτείνουν γκρι μάρμαρο Αλιβερίου, το οποίο χαρακτηρίζεται ανθεκτικό και μπορεί να υποστεί αντιολισθηρή επεξεργασία. Με βάση τις μελέτες, σε συνθήκες καύσωνα η θερμοκρασία του είναι περίπου 10 βαθμούς χαμηλότερη από εκείνη της ασφάλτου, στοιχείο που εντάσσεται στη λογική ενός πιο βιώσιμου σχεδιασμού.
Η πρόταση περιλαμβάνει επίσης ελληνικά μεσογειακά δέντρα, κυπαρίσσια και δάφνες. Οι φυτεμένες ζώνες θα επεκταθούν στις πίσω, λιγότερο εμφανείς πλευρές και στις άκρες του μνημείου, ώστε να περιοριστούν οι σκληρές επιφάνειες. Η άσφαλτος θα απομακρυνθεί από τα σημεία όπου υπάρχει σήμερα, ενώ θα διατηρηθούν τμήματα μαρμάρου, ορισμένα παρτέρια και δύο παγκάκια στις άκρες της πλατείας.
Ιδιαίτερη πρόβλεψη υπάρχει για την πρόσβαση και ενημέρωση όλων των επισκεπτών. Το εποπτικό υλικό θα περιλαμβάνει και γραφή Μπράιγ, με στόχο ο ιστορικός χώρος να συνδεθεί με τη σύγχρονη κοινωνία και να γίνει περισσότερο κατανοητός και βιωματικός. Οι μελετητές, με περισσότερα από 30 χρόνια εμπειρίας σε αποκαταστάσεις μνημείων, ιστορικών συνόλων και αρχαιολογικών χώρων, αναφέρουν ότι ακολούθησαν ολιστική προσέγγιση με σεβασμό στο αρχικό σχέδιο, σε συνεργασία με στελέχη των υπουργείων Εθνικής Άμυνας και Πολιτισμού και τον γλύπτη Κώστα Βαρώτσο.
