Η Ελλάδα κατατάσσεται προτελευταία μεταξύ των 27 κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης στον δείκτη απόδοσης των Δικαστικών Συστημάτων για το 2024, με βαθμολογία 34,8 στα 100. Η μελέτη του Κέντρου Φιλελεύθερων Μελετών (ΚΕΦΙΜ) καταγράφει καθυστερήσεις στην απονομή της δικαιοσύνης και αδυναμίες στην υποστήριξη των δικαστηρίων, ζητήματα που επηρεάζουν τον χρόνο επίλυσης των υποθέσεων πολιτών και επιχειρήσεων.
Καθυστερήσεις και ελλείψεις στην υποστήριξη
Η χαμηλότερη επίδοση της Ελλάδας αφορά την αποδοτικότητα, με 26,1 στα 100. Ο συγκεκριμένος πυλώνας αξιολογεί, μεταξύ άλλων, τον χρόνο διεκπεραίωσης, τις εκκρεμείς υποθέσεις, τον ρυθμό εκκαθάρισης και τον αριθμό των υποθέσεων που επιλύονται ανά δικαστή. Στις αστικές υποθέσεις πρώτου βαθμού, ο χρόνος διεκπεραίωσης φτάνει τις 737 ημέρες, ενώ ο ρυθμός εκκαθάρισης διαμορφώνεται στο 81%.
Σύμφωνα με το ΚΕΦΙΜ, το βασικό εμπόδιο για τη βελτίωση της αποδοτικότητας δεν είναι ο αριθμός των δικαστών. Η Ελλάδα διαθέτει περίπου διπλάσιους δικαστές ανά 100.000 κατοίκους σε σχέση με την ευρωπαϊκή διάμεσο, αλλά αντιστοιχεί μόλις ένας εργαζόμενος υποστήριξης σε κάθε δικαστή, έναντι τριών στην Ευρώπη.
Οι επιδόσεις στους άλλους δύο πυλώνες είναι επίσης χαμηλές: 41,7 στα 100 στην οικονομική ενίσχυση και 39,0 στην πρόσβαση στη δικαιοσύνη. Η πρώτη αφορά τους πόρους που κατευθύνονται στα δικαστήρια και τις αμοιβές των δικαστών, ενώ η δεύτερη περιλαμβάνει τη νομική αρωγή, τα δικαστικά τέλη, την ενημέρωση των πολιτών και την ψηφιοποίηση των διαδικασιών. Για τη νομική αρωγή, ο προϋπολογισμός αντιστοιχεί σε 0,3 ευρώ ανά κάτοικο, έναντι ευρωπαϊκής διαμέσου 2,65 ευρώ.
Η απόσταση από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο
Η Ελλάδα συγκεντρώνει 17,7 μονάδες λιγότερες από τον μέσο όρο της ΕΕ-27, που είναι 52,5. Μόνο η Κύπρος βρίσκεται χαμηλότερα, με 24,2 μονάδες, ενώ η Πορτογαλία ακολουθεί με 39,6. Στην κορυφή βρίσκεται η Λετονία με 74,0 μονάδες, μπροστά από τη Βουλγαρία (68,3) και την Εσθονία (66,3).
Η μελέτη επισημαίνει ότι οι αδυναμίες των ευρωπαϊκών δικαστηρίων συνδέονται κυρίως με καθυστερήσεις σε σύνθετες επιχειρηματικές διαφορές, εκκρεμείς υποθέσεις και ελλείψεις στις ψηφιακές υπηρεσίες. Παράλληλα, το ΚΕΦΙΜ αναφέρει ότι η καλύτερη λειτουργία των δικαστηρίων φαίνεται να συνδέεται με περισσότερες ξένες επενδύσεις και μεγαλύτερη φορολογική ανταγωνιστικότητα.
