Κοινή διακήρυξη Ελλάδας, Κύπρου και Αιγύπτου για ασφάλεια, ενέργεια και περιφερειακή σταθερότητα
Τη στρατηγική συνεργασία τους για την ασφάλεια, την ενέργεια και τη σταθερότητα στην Ανατολική Μεσόγειο επιβεβαίωσαν ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, ο πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας Νίκος Χριστοδουλίδης και ο πρόεδρος της Αιγύπτου Αμπντέλ Φατάχ αλ Σίσι, μετά την ολοκλήρωση της άτυπης Τριμερούς Συνόδου στο Ελ Αλαμέιν. Οι τρεις ηγέτες υπέγραψαν κοινή διακήρυξη, ενώ έθεσαν στο επίκεντρο την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας-Αιγύπτου, τις θαλάσσιες ζώνες, το Κυπριακό, τη Γάζα και τη Λιβύη.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης χαρακτήρισε την τριμερή συνεργασία, η οποία ξεκίνησε πριν από 12 χρόνια, θετικό υπόδειγμα σταθερότητας και ευημερίας στην Ανατολική Μεσόγειο. Όπως ανέφερε, η Ελλάδα στηρίζει μια δίκαιη ειρήνη στη Γάζα στη βάση της λύσης των δύο κρατών, την εφαρμογή της δεύτερης φάσης της συμφωνίας κατάπαυσης του πυρός, τον αφοπλισμό της Χαμάς και την απρόσκοπτη παροχή ανθρωπιστικής βοήθειας.
Για τη Λιβύη, ο πρωθυπουργός επανέλαβε τη στήριξη στην ενότητα της χώρας και σε πολιτική διαδικασία υπό τον ΟΗΕ, χωρίς ξένες παρεμβάσεις, η οποία θα οδηγήσει σε ελεύθερες και συμπεριληπτικές εκλογές. Παράλληλα, έθεσε ως προτεραιότητα τον περιορισμό των παράτυπων μεταναστευτικών ροών από την ανατολική Λιβύη προς την Ελλάδα. Αναφέρθηκε επίσης στην εδαφική ακεραιότητα του Λιβάνου, στην ανάγκη επίλυσης του Κυπριακού με βάση τις αποφάσεις του ΟΗΕ και στην ασφάλεια των θαλάσσιων οδών.
Στο ζήτημα των θαλάσσιων ζωνών, ο κ. Μητσοτάκης υπογράμμισε ότι η οριοθέτηση μπορεί να επιτυγχάνεται μέσω διαλόγου και με σεβασμό στο Διεθνές Δίκαιο, φέρνοντας ως παράδειγμα τη μερική οριοθέτηση ΑΟΖ Ελλάδας-Αιγύπτου. Τόνισε, παράλληλα, ότι η Ελλάδα επιδιώκει σταθερότητα και λειτουργικές σχέσεις, χωρίς αυτό να σημαίνει υποχωρητικότητα ή ανοχή σε τετελεσμένα.
Ενεργειακή διασύνδεση και κοινές θέσεις για την περιοχή
Ιδιαίτερη βαρύτητα δόθηκε στο σχέδιο ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας-Αιγύπτου. Η διασύνδεση μπορεί να μεταφέρει ανανεώσιμη ενέργεια προς την Ευρώπη και να ενισχύσει τον ρόλο της Ανατολικής Μεσογείου ως ενεργειακής γέφυρας μεταξύ Βόρειας Αφρικής και Ευρώπης. Συζητήθηκε ακόμη η αξιοποίηση του κυπριακού φυσικού αερίου μέσω των αιγυπτιακών υποδομών και η μεταφορά του προς τις ευρωπαϊκές αγορές μέσω Ελλάδας και του Κάθετου Διαδρόμου.
Ο Νίκος Χριστοδουλίδης ανέφερε ότι το τριμερές σχήμα βασίζεται στην αμοιβαία εμπιστοσύνη και σε τέσσερις άξονες: σταθερότητα, ασφάλεια, συνδεσιμότητα και περιφερειακή συνεργασία. Επισήμανε ότι οι τρεις χώρες τάσσονται υπέρ της αποκλιμάκωσης, του τερματισμού των εχθροπραξιών και της ειρηνικής επίλυσης των διαφορών.
Ο Αμπντέλ Φατάχ αλ Σίσι χαρακτήρισε τη συνεργασία πρότυπο περιφερειακού συντονισμού και αναφέρθηκε στις δυνατότητες ενίσχυσης των επενδύσεων σε τεχνολογία, τουρισμό, βιομηχανία, υγεία, εκπαίδευση και υποδομές. Παράλληλα, επανέλαβε τη στήριξη της Αιγύπτου στη δημιουργία ανεξάρτητου παλαιστινιακού κράτους στα σύνορα του 1967, με πρωτεύουσα την Ανατολική Ιερουσαλήμ, καθώς και στην πολιτική λύση στη Λιβύη και την αποχώρηση των ξένων δυνάμεων.
Στην κοινή διακήρυξη, οι τρεις ηγέτες επαναβεβαιώνουν τον σεβασμό στο διεθνές δίκαιο, στην εθνική κυριαρχία και στην εδαφική ακεραιότητα των κρατών. Υποστηρίζουν επίσης μια συνολική λύση του Κυπριακού στο πλαίσιο των Ηνωμένων Εθνών, τη λύση των δύο κρατών στο Παλαιστινιακό και την πλήρη εφαρμογή του Ψηφίσματος 1701 για τον Λίβανο. Παράλληλα, δεσμεύονται να ενισχύσουν τον μηχανισμό της τριμερούς συνεργασίας, με τακτική παρακολούθηση των συμφωνιών και μεγαλύτερο συντονισμό μεταξύ κυβερνήσεων, θεσμών και ιδιωτικού τομέα.
