Η Ελλάδα κατέχει τη δεύτερη θέση στην Ευρωπαϊκή Ένωση όσον αφορά την ετήσια αύξηση ενοικίων, με ποσοστό +10,1% για το έτος 2025, μόλις πίσω από την Κροατία. Στην Αθήνα, το μέσο ενοίκιο για διαμέρισμα με ένα υπνοδωμάτιο καταλαμβάνει το 70,2% του μέσου μηνιαίου μισθού, ενώ για διαμέρισμα με δύο υπνοδωμάτια το ποσοστό εκτοξεύεται στο 93,6%. Αυτή η κατάσταση καθιστά ιδιαίτερα δύσκολη την αυτόνομη διαβίωση για νέους επαγγελματίες, ζευγάρια και οικογένειες.
Μελέτη του ΚΕΦΙΜ για την κατάσταση των ενοικίων
Σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη του Κέντρου Φιλελεύθερων Μελετών (ΚΕΦΙΜ), η αύξηση του κόστους στέγασης πλήττει περισσότερο τους ενοικιαστές, δυσχεραίνοντας την αγορά κατοικίας και εντείνοντας τις κοινωνικές ανισότητες. Το 2025, οι τιμές κατοικίας στην ΕΕ-27 καταγράφηκαν με αύξηση 5,5%, ενώ τα ενοίκια αυξήθηκαν κατά 3,2%.
Αιτίες της αύξησης στην Ελλάδα
Η εντυπωσιακή αύξηση των ενοικίων στην Ελλάδα αποδίδεται σε πολλούς παράγοντες:
- Αυξημένη ζήτηση λόγω του τουρισμού και των βραχυχρόνιων μισθώσεων (Airbnb).
- Περιορισμένη προσφορά νέων κατοικιών κατά την διάρκεια της οικονομικής κρίσης.
- Εισροή ξένων επενδύσεων στην αγορά ακινήτων μέσω του προγράμματος Golden Visa.
- Πολλές κλειστές κατοικίες.
- Ανάκαμψη της οικονομίας που ενισχύει τη ζήτηση.
Ενοίκια και μισθοί στην Αθήνα
Η κατάσταση της αγοράς ενοικίων στην Αθήνα αντικατοπτρίζει μεγάλες ανισότητες. Το 2024, το μέσο μηνιαίο ενοίκιο για διαμέρισμα ενός υπνοδωματίου ήταν €1.050, ενώ για διαμέρισμα δύο υπνοδωματίων €1.400 και για αυτόνομη μονοκατοικία €3.050. Αυτές οι τιμές είναι συγκρίσιμες με τον μέσο όρο των πρωτευουσών της ΕΕ, που είναι €1.120 και €1.514 αντίστοιχα.
Αναλογία ενοικίου προς εισόδημα
Η αναλογία ενοικίου προς εισόδημα στην Αθήνα αποκαλύπτει δραματικές διαφοροποιήσεις. Το 2024, το 70,2% του μηνιαίου εισοδήματος κατευθύνεται για το ενοίκιο ενός διαμερίσματος με ένα υπνοδωμάτιο, σε αντίθεση με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο που είναι μόλις 33,8%. Για διαμέρισμα δύο υπνοδωματίων, το αντίστοιχο ποσοστό φτάνει το 93,6%, σε σύγκριση με το 45,6% στην ΕΕ.
Η εξέλιξη της κατάστασης
Η κατάσταση αυτή έχει επιδεινωθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια. Το 2015, η αναλογία ενοικίου προς εισόδημα ήταν 41,6%, αλλά τα τελευταία χρόνια η αύξηση των ενοικίων έχει εκτοξεύσει αυτό το ποσοστό.
Προτάσεις για την αντιμετώπιση της κρίσης
Ο πρόεδρος του ΚΕΦΙΜ, Νίκος Ρώμπαπας, επισημαίνει ότι η στεγαστική κρίση επηρεάζει άμεσα την ποιότητα ζωής χιλιάδων νοικοκυριών. Οι λύσεις απαιτούν ένα συνδυασμό πολιτικών που θα ενισχύσουν την προσφορά κατοικιών, θα διορθώσουν τις στρεβλώσεις της αγοράς και θα στηρίξουν τα ευάλωτα νοικοκυριά, αποφεύγοντας ταυτόχρονα αναποτελεσματικές πολιτικές όπως ο καθορισμός ανώτατων ενοικίων.
Η μελέτη του ΚΕΦΙΜ προσφέρει σημαντικά στοιχεία για την κατανόηση της τρέχουσας κατάστασης των ενοικίων και των τιμών κατοικιών στην Ελλάδα, επισημαίνοντας τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι πολίτες.
