Κρίσιμες Διαπραγματεύσεις για τον Προϋπολογισμό της Ε.Ε. (2028-2034)
Οι πολιτικές συζητήσεις σχετικά με τον προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την περίοδο 2028-2034 εισέρχονται σε μια καθοριστική φάση. Με τις απαιτήσεις για δημόσιες δαπάνες να αυξάνονται ραγδαία, η ανάγκη για χρηματοδότηση του μέλλοντος της ηπείρου μας αποκτά χαρακτήρα επιτακτικής αναγκαιότητας.
Διευρυμένος Προϋπολογισμός και Χρηματοδότηση
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει προτείνει έναν σημαντικά αυξημένο προϋπολογισμό, που αγγίζει σχεδόν τα 2 τρισεκατομμύρια ευρώ, ή περίπου 1,26% του Ακαθάριστου Εθνικού Εισοδήματος (ΑΕΕ) της Ε.Ε. Αυτό συνιστά αύξηση από το 1,1% του τρέχοντος δημοσιονομικού πλαισίου. Οι λόγοι για αυτή την αύξηση είναι προφανείς και περιλαμβάνουν:
- Χρηματοδότηση της κοινωνικής και οικολογικής μετάβασης.
- Ενίσχυση της ψηφιοποίησης και της ανταγωνιστικότητας.
- Δημόσια ασφάλεια και υποχρεώσεις αποπληρωμής από το Ταμείο Ανάκαμψης λόγω Covid-19.
Ωστόσο, το κρίσιμο ερώτημα παραμένει: πώς θα χρηματοδοτηθούν αυτές οι ανάγκες;
Αδιέξοδο και Κριτική στο Υφιστάμενο Σύστημα
Το σύστημα χρηματοδότησης της Ε.Ε. βασίζεται κυρίως στις συνεισφορές των κρατών-μελών, οι οποίες υπολογίζονται με βάση το ΑΕΕ τους. Αυτό το μοντέλο έχει δεχθεί έντονη κριτική, καθώς επιβαρύνει τους μισθωτούς και τους καταναλωτές, οδηγώντας σε μια λογιστική προσέγγιση της ευρωπαϊκής χρηματοδότησης.
Η εστίαση στις εθνικές συνεισφορές κάνει δύσκολη την κατανόηση του ευρωπαϊκού προϋπολογισμού ως στρατηγικού εργαλείου για την επίτευξη κοινών στόχων, αποδυναμώνοντας έτσι τη δυνατότητα συνεργασίας μεταξύ των κρατών-μελών.
Προτάσεις της Κομισιόν
Η ανάπτυξη «ιδίων πόρων» της Ε.Ε. είναι απαραίτητη για την έξοδο από το αδιέξοδο. Η Κομισιόν προτείνει να διοχετευθεί το 30% των εσόδων από το Σύστημα Εμπορίας Εκπομπών (ETS) και τα τρία τέταρτα των εσόδων από τον Μηχανισμό Συνοριακής Προσαρμογής Άνθρακα (CBAM) στον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό.
Επιπλέον, προτείνονται φόροι στα ηλεκτρονικά απόβλητα, φόρος καπνού και μια νέα εταιρική εισφορά. Παρά τις προοπτικές που προσφέρουν, οι προτάσεις αυτές συναντούν αντιστάσεις από αρκετές χώρες μέλη.
Φορολόγηση του Πλούτου
Μια ριζοσπαστική και ρεαλιστική προσέγγιση περιλαμβάνει την επιβολή φόρων στον πλούτο και τις ψηφιακές συναλλαγές. Σύμφωνα με αναλύσεις, υπάρχουν εργαλεία που μπορούν να αποφέρουν σημαντικά έσοδα και να αντιμετωπίσουν ζητήματα όπως η φοροαποφυγή και η ανισότητα:
- Φόρος διαδικτυακού τζόγου: περίπου 2 δισεκατομμύρια ευρώ ετησίως.
- Εισφορές σε κρυπτονομίσματα: έως 3 δισεκατομμύρια ευρώ.
- Περιβαλλοντική εισφορά στις αερομεταφορές: 5-7 δισεκατομμύρια ευρώ.
- Ελάχιστος φόρος σε πλούσιους ιδιώτες: έως 41 δισεκατομμύρια ευρώ.
Η Ανάγκη για Ευρωπαϊκή Συνεργασία
Η εφαρμογή αυτών των μέτρων σε ευρωπαϊκό επίπεδο είναι απαραίτητη. Μεμονωμένες εθνικές προσεγγίσεις δεν θα είναι αποτελεσματικές, καθώς το κεφάλαιο είναι ευέλικτο και μπορεί να μετακινηθεί γρήγορα. Μια συντονισμένη ευρωπαϊκή λύση είναι η μόνη που μπορεί να αποτρέψει τη φυγή κεφαλαίων σε περιοχές με λιγότερους φόρους.
Η νέα αρχιτεκτονική χρηματοδότησης, επικεντρωμένη στην φορολόγηση του πλούτου, δεν είναι μόνο οικονομικό μέτρο αλλά και πράξη κοινωνικής δικαιοσύνης. Η ανακατανομή του φορολογικού βάρους μπορεί να ενισχύσει τη στήριξη για το ευρωπαϊκό εγχείρημα και να επιτρέψει την ανάπτυξη ενός βιώσιμου μέλλοντος για την Ένωση.
