Ανέκαθεν το πρόβλημα της Ελλάδας ήταν η αδυναμία της να προβάλει στις ξένες αγορές τα συγκριτικά πλεονεκτήματα της οικονομίας της. Και αυτό παρά το γεγονός ότι τα τελευταία χρόνια έγιναν πολλές και χρήσιμες μεταρρυθμίσεις που διευκολύνουν την ανάπτυξη της επιχειρηματικότητας, γεγονός που οφείλεται στη σταθερή επιδίωξη της κυβέρνησης Μητσοτάκη να προσελκύσει άμεσες ξένες επενδύσεις.
Αρθρο του Γιάννου Γραμματίδη, Επίτιμου προέδρου του Ελληνοαμερικανικού Εμπορικού Επιμελητηρίου – ΠΗΓΗ: Realnews
Η πολιτική αυτή απέδωσε καρπούς, με αποτέλεσμα πολυεθνικές εταιρείες να επενδύσουν στην Ελλάδα. Μήπως αυτό σημαίνει ότι εξαλείφθηκαν οι αγκυλώσεις της γραφειοκρατίας και ότι η χώρα μετατράπηκε σε επενδυτικό παράδεισο; Κάθε άλλο. Απλά προβάλαμε τα συγκριτικά μας πλεονεκτήματα με τρόπο σύγχρονο κι επίμονο και με μια κυβερνητική παρουσία στο διεθνές στερέωμα που ενέπνευσε εμπιστοσύνη. Τα βασικά, όμως, προβλήματα στην προσέλκυση και στην υποστήριξη των επενδύσεων παραμένουν.
Είχα την ευκαιρία και στο παρελθόν από την ίδια φιλόξενη εφημερίδα να αναφερθώ στα προβλήματα που στην πράξη εμπόδιζαν και εμποδίζουν την προσέλκυση άμεσων παραγωγικών επενδύσεων στη χώρα μας. Σήμερα, στην Ελλάδα ισχύουν τα ακόλουθα: (α) Δεν υπάρχει ένα ολοκληρωμένο στρατηγικό σχέδιο τόσο μετάβασης σε ένα σύγχρονο παραγωγικό μοντέλο όσο και εξωστρέφειας και προσέλκυσης επενδύσεων, (β) κάθε παραγωγικό υπουργείο (και κάθε εποπτευόμενος οργανισμός του) ακολουθεί τον δικό του σχεδιασμό και αναπτύσσει τις δικές του δράσεις για εξωστρέφεια και προσέλκυση επενδύσεων με αποτέλεσμα ένα απίστευτο αλαλούμ που υπονομεύει τη γενική προσπάθεια και (γ) την ευθύνη για εξωστρέφεια και προσέλκυση επενδύσεων έχει αναλάβει το υπουργείο Εξωτερικών με τη Γενική Γραμματεία Διεθνών Οικονομικών Σχέσεων & Εξωστρέφειας, ενώ αυτό θα έπρεπε να αποτελεί ευθύνη του υπουργείου Ανάπτυξης και Επενδύσεων. Κάτω από αυτές τις συνθήκες ποια μπορεί να είναι η λύση;
Πρώτον, η θέσπιση με νόμο του κράτους ενός μοναδικού φορέα και η χάραξη 10ετούς προγράμματος τόσο εκσυγχρονισμού του παραγωγικού μοντέλου της χώρας όσο και προσέλκυσης άμεσων ξένων επενδύσεων και εξωστρέφειας που να αναφέρεται απευθείας στον πρωθυπουργό και που θα στελεχώνεται από στελέχη της αγοράς, από εκπροσώπους των γενικών γραμματειών των παραγωγικών υπουργείων και από ανώτατα στελέχη οργανισμών με αποδεδειγμένη εμπειρία και έργο στην αναπτυξιακή πορεία της χώρας όπως π.χ. το ΤΑΙΠΕΔ, το Enterprise Greece και η διαΝΕΟσις. Ο φορέας αυτός, με τη βοήθεια διεθνούς συμβούλου στρατηγικής και με βάση τη δουλειά της ομάδας Πισσαρίδη, μελετώντας και λαμβάνοντας υπόψη το γόνιμο έργο της προηγούμενης κυβέρνησης, θα το συμπληρώσει με προτάσεις συμπλήρωσης και ανανέωσης του παραγωγικού μοντέλου της χώρας, θα εντοπίσει και θα καταργήσει τις αγκυλωτικές συναρμοδιότητες προς την κατεύθυνση της διευκόλυνσης επενδύσεων, κυρίως μέσα από τη μεταφορά αρμοδιοτήτων, σε έναν φορέα προσέλκυσης και διευκόλυνσης επενδύσεων. Με τον τρόπο αυτόν κάθε παραγωγικό υπουργείο θα έχει ως αποστολή, ανάμεσα σε έργα της καθημερινότητας, την υλοποίηση του προγράμματος στον τομέα ευθύνης του.
Δεύτερον, είναι απαραίτητες οργανωτικές παρεμβάσεις με πρωτοβουλία του πρωθυπουργού για την υλοποίηση του προγράμματος που προανέφερα. Προς την κατεύθυνση αυτή παρουσιάζω σήμερα έναν ανανεωμένο και πλήρη οδικό χάρτη με οργανωτικές παρεμβάσεις, κατάργηση συναρμοδιοτήτων και δράσεις για την προβολή των μεγάλων ευκαιριών και των συγκριτικών πλεονεκτημάτων της χώρας στο εξωτερικό: (α) Να θεσπιστεί νομοθετικά ότι τόσο η προσέλκυση όσο και η εξυπηρέτηση επενδύσεων θα αποτελούν ευθύνη του υπουργείου Ανάπτυξης και Επενδύσεων, με μεταφορά των σχετικών δράσεων στο Enterprise Greece. (β) Να τροποποιηθούν νομοθετικά η δομή και η οργάνωση του Enterprise Greece, έτσι ώστε να είναι αυτό αρμόδιο τόσο για την προώθηση και προσέλκυση επενδύσεων όσο και για τη διευκόλυνση τόσο νέων όσο και παλαιών επενδύσεων. Παράλληλα, με την ίδια τροποποίηση το Enterprise Greece θα πρέπει να στελεχωθεί με εξειδικευμένα στελέχη όλων των παραγωγικών υπουργείων με τη διαδικασία της μετάταξης.
Ετσι τα μεταταγμένα στελέχη των υπουργείων αυτών θα στελεχώσουν τόσο τον τομέα προώθησης και προσέλκυσης επενδύσεων όσο και τον τομέα διευκόλυνσης παλαιών και νέων επενδύσεων. (γ) Το Enterprise Greece (i) να υπογράψει Μνημόνια Συνεργασίας με επιχειρηματικούς φορείς του ιδιωτικού τομέα, με σκοπό τη συνεργασία για τον σχεδιασμό και την υλοποίηση κοινών ή διμερών δράσεων, όπως επιχειρηματικές αποστολές στο εξωτερικό, εκθέσεις, συνέδρια κλπ. και (ii) να αναπτύξει σχέσεις με διεθνή δίκτυα επιχειρηματικών φορέων, όπως λ.χ. ξένα επιμελητήρια, δικηγορικά γραφεία, λογιστικά και ελεγκτικά γραφεία, γραφεία επιχειρηματικών συμβούλων, χρηματιστήρια κ.ά. (δ) Στο υπουργείο Ανάπτυξης να θεσπιστεί θέση μόνιμου γενικού γραμματέα Εξωστρέφειας και Επενδύσεων που θα εποπτεύει το Enterprise Greece, έτσι ώστε να υπάρχει σταθερότητα στην εφαρμογή του στρατηγικού σχεδίου. (ε) Η Γενική Γραμματεία Διεθνών Οικονομικών Σχέσεων & Εξωστρέφειας του υπουργείου Εξωτερικών να έχει ως αντικείμενο (i) τη δημιουργία Διακρατικών Διαλόγων Συνεργασίας και (ii) τη σύναψη Διακρατικών Συμβάσεων Συνεργασίας. Παράλληλα, τα γραφεία Οικονομικών & Εμπορικών Υποθέσεων (ΟΕΥ), τα οποία στελεχώνονται από τους οικονομικούς και εμπορικούς συμβούλους τόσο στα κεντρικά γραφεία του υπουργείου Εξωτερικών όσο και στις πρεσβείες της Ελλάδας θα πρέπει να έχουν σαν σκοπό τη διευκόλυνση του έργου του Enterprise Greece στο εξωτερικό, τη δημιουργία Διακρατικών Διαλόγων Συνεργασίας και τη σύναψη Διακρατικών Συμβάσεων Συνεργασίας.
Αυτή είναι, άλλωστε, και η έννοια της οικονομικής διπλωματίας. (στ) Με πρόταση του υπουργείου Ανάπτυξης, το υπουργείο Εξωτερικών να απονείμει τον τίτλο του επί τιμή πρεσβευτή Διεθνών Οικονομικών Σχέσεων σε εγνωσμένου κύρους και εμπειρίας προσωπικότητα από τον επιχειρηματικό κόσμο που έργο της θα είναι να συνδράμει με το κύρος του διπλωματικού εκπροσώπου της Ελλάδας κατά κύριο το Enterprise Greece στις σχέσεις του με ξένους φορείς, αλλά και τη Γενική Γραμματεία Διεθνών Οικονομικών Σχέσεων & Εξωστρέφειας του υπουργείου Εξωτερικών στη διαδικασία δημιουργίας Διακρατικών Διαλόγων Συνεργασίας και στη σύναψη Διακρατικών Συμβάσεων Συνεργασίας.
Καταλαβαίνω ότι τα προτεινόμενα μέτρα θα προκαλέσουν αντιδράσεις τόσο από υπουργούς, που θα προσπαθήσουν να διαφυλάξουν προνόμια και αρμοδιότητες για τους δικούς τους προσωπικούς λόγους, όσο και από ομάδες δημοσίων υπαλλήλων, που θα επηρεαστούν από τις προτεινόμενες μετατάξεις. Είναι, όμως, καιρός να αφήσουμε πίσω τα προσωπικά συμφέροντα και τα «εγώ» και να ξετυλίξουμε μια νέα πολιτική στον τομέα της αειφόρου ανάπτυξης που θα εξυπηρετεί τα γενικότερα συμφέροντα της χώρας. Αυτό αναμένουμε από την κυβέρνηση που έχει προκύψει από τις εκλογές της 25ης Ιουνίου 2023, η οποία έχει ήδη δώσει δείγμα γραφής προς αυτή την κατεύθυνση.
