Η ελληνική κυβέρνηση ανακοίνωσε με ικανοποίηση το πρωτογενές πλεόνασμα του 2025, το οποίο φτάνει το 4,9%. Ωστόσο, παρά την θετική αυτή εξέλιξη, οι ανακοινώσεις για μέτρα οικονομικής στήριξης της κοινωνίας φαίνεται να μην επαρκούν για την αντιμετώπιση των προκλήσεων που φέρνει η ακρίβεια, η οποία συνεχίζει να πλήττει τα νοικοκυριά.
Δημοσιονομική εικόνα και πληθωρισμός
Ο πληθωρισμός επηρεάζει καθοριστικά τη σχέση μεταξύ δημοσίων εσόδων και δαπανών, καθώς ενώ τα βάρη πέφτουν στους πολίτες, τα δημόσια ταμεία ενισχύονται σημαντικά. Σύμφωνα με τον υπουργό Εθνικής Οικονομίας, Κυριάκο Πιερρακάκη, το πλεόνασμα αυτό είναι αποτέλεσμα διαρθρωτικών αλλαγών και όχι προσωρινών μέτρων.
Στοιχεία δημοσιονομικής κατάστασης
Κατά την τελευταία εξαετία, το πρωτογενές πλεόνασμα έχει αυξηθεί κατά 1,1 μονάδες του ΑΕΠ, κυρίως λόγω της αύξησης των δημοσίων εσόδων κατά 1,5 μονάδες. Αντίθετα, οι πρωτογενείς δαπάνες αυξήθηκαν μόλις κατά 0,4 μονάδες.
- Πρωτογενές πλεόνασμα: 4,9% του ΑΕΠ
- Συνολικό πλεόνασμα: 1,7% του ΑΕΠ
- Δημόσιο χρέος: 146,1% του ΑΕΠ
Αύξηση εσόδων και δαπανών
Σύμφωνα με αναλύσεις, τα έσοδα από ΦΠΑ έχουν αυξηθεί κατά 1,2 μονάδες του ΑΕΠ, ενώ τα έσοδα από φόρους εισοδήματος και περιουσίας έχουν αυξηθεί κατά 2 μονάδες. Αντίθετα, οι ασφαλιστικές εισφορές έχουν μειωθεί κατά 1,3 μονάδες του ΑΕΠ.
Δημόσιες επενδύσεις και κοινωνικές παροχές
Σημαντική αύξηση παρατηρείται στις δημόσιες επενδύσεις, οι οποίες έχουν αυξηθεί κατά 2,3 μονάδες του ΑΕΠ, ενώ οι αμοιβές των δημοσίων υπαλλήλων και οι κοινωνικές παροχές έχουν μειωθεί κατά 1,6 και 2,2 μονάδες, αντίστοιχα.
Δημόσιο χρέος και πληθωρισμός
Το δημόσιο χρέος έχει μειωθεί κατά 37,1 μονάδες ως ποσοστό του ΑΕΠ, αλλά αυτή η μείωση οφείλεται κυρίως στην αύξηση του ΑΕΠ λόγω πληθωρισμού, καθώς το χρέος έχει αυξηθεί κατά 23,7 δισ. ευρώ.
Κοινωνική διάσταση του πλεονάσματος
Παρά τα θετικά δημοσιονομικά αποτελέσματα, ο πληθωρισμός επηρεάζει δυσανάλογα τα οικονομικά ασθενέστερα στρώματα. Η ανάγκη για ένα ισχυρό και κοινωνικά δίκαιο σύστημα κοινωνικής προστασίας είναι πιο επιτακτική από ποτέ.
Αισθήματα αδικίας στην κοινωνία
Οι πολίτες εκφράζουν μια αίσθηση αδικίας, καθώς οι δημοσιονομικοί στόχοι επιτυγχάνονται, ενώ τα καθημερινά προβλήματα, όπως η ακρίβεια και η ποιότητα των δημόσιων υπηρεσιών, επιδεινώνονται.
Μακροπρόθεσμες προοπτικές
Η κυβέρνηση αναθεωρεί τις οικονομικές προγνώσεις για το 2026, μειώνοντας τους στόχους ανάπτυξης από 2,4% σε 2%, εν μέσω αυξανόμενου πληθωρισμού και διεθνών προκλήσεων.
