Η ελληνική στεγαστική αγορά εμφανίζει δραματική αύξηση στις τιμές των κατοικιών, με τις ζητούμενες τιμές να έχουν αυξηθεί κατά περίπου 85% από το 2016, σύμφωνα με πρόσφατη ανάλυση του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου (ΔΝΤ). Η μελέτη, που αξιοποίησε δεδομένα από την πλατφόρμα Spitogatos, αναδεικνύει τις κύριες τάσεις και τους προβληματισμούς που αντιμετωπίζει η αγορά, εστιάζοντας στις περιφερειακές διαφορές και τη σχέση προσφοράς και ζήτησης.
Βασικές διαπιστώσεις της έκθεσης
Η συνεργασία του Spitogatos με το ΔΝΤ, στο πλαίσιο της έκθεσης με τίτλο «Inside Greece’s Housing Affordability Paradoxes», αποκαλύπτει ότι η Ελλάδα αντιμετωπίζει ένα σύνθετο πρόβλημα κατανομής στην αγορά κατοικίας. Παρά την υψηλή διαθεσιμότητα κατοικιών, η προσβασιμότητα παραμένει περιορισμένη για μεγάλο μέρος του πληθυσμού.
Εκρηκτική αύξηση τιμών
Από το 2016, οι ζητούμενες τιμές κατοικιών έχουν αυξηθεί κατά 85%, σε αντίθεση με την αύξηση του διαθέσιμου εισοδήματος που ανήλθε στο 47%. Σημαντικά στοιχεία περιλαμβάνουν:
- Δύο στα πέντε νοικοκυριά δαπανούν πάνω από 40% του εισοδήματός τους για στέγαση.
- Το μέσο στεγαστικό κόστος ξεπερνά το ένα τρίτο του διαθέσιμου εισοδήματος.
- Η μέση ζητούμενη τιμή ενοικίασης κυμαίνεται γύρω από 575 ευρώ σε εθνικό επίπεδο.
Διαρθρωτικά προβλήματα στην αγορά
Η ανάλυση αναδεικνύει ότι η στεγαστική κρίση δεν σχετίζεται μόνο με την έλλειψη κατοικιών, αλλά και με την κατανομή τους. Παρά το γεγονός ότι η Ελλάδα διαθέτει έναν από τους υψηλότερους δείκτες κατοικιών ανά κάτοικο στην ΕΕ, οι πιέσεις στην προσιτότητα παραμένουν έντονες.
Περιφερειακές αποκλίσεις
Σημαντικές διαφοροποιήσεις καταγράφονται μεταξύ των περιοχών, με την Αττική και τη Θεσσαλονίκη να σημειώνουν υψηλότερες τιμές σε σύγκριση με άλλες περιοχές. Το 55% των ακινήτων που πωλούνται ξεπερνά τις 200.000 ευρώ, κάτι που καθιστά την αγορά τους δύσκολη για την πλειονότητα των Ελλήνων.
Επιπτώσεις των βραχυχρόνιων μισθώσεων
Η αύξηση των βραχυχρόνιων μισθώσεων, που έφτασαν το 240% από το 2017 έως το 2024, έχει συνδεθεί με την αύξηση των τιμών κατοικιών και τη μείωση της διαθεσιμότητας για μακροχρόνιες μισθώσεις, ιδίως σε περιοχές υψηλής ζήτησης. Η έκθεση υπογραμμίζει επίσης την ενεργειακή αναποτελεσματικότητα του κτιριακού αποθέματος, με τις ελληνικές κατοικίες να καταναλώνουν 65% περισσότερη ενέργεια σε σύγκριση με τις αντίστοιχες στην Πορτογαλία.
Προτάσεις πολιτικής
Το ΔΝΤ προτείνει έναν συνδυασμό παρεμβάσεων για την αντιμετώπιση των προκλήσεων στην αγορά κατοικίας, όπως:
- Μεταρρύθμιση της νομοθεσίας για την εξ αδιαιρέτου συνιδιοκτησία.
- Στοχευμένοι περιορισμοί στις βραχυχρόνιες μισθώσεις.
- Επενδύσεις σε κοινωνική και προσιτή στέγαση.
- Ενίσχυση της παραγωγικότητας του κατασκευαστικού τομέα.
Η έκθεση καταδεικνύει την ανάγκη για τεκμηριωμένες και αποτελεσματικές πολιτικές που θα βελτιώσουν την κατάσταση της στεγαστικής αγοράς στην Ελλάδα.
