Η Αρχή Καταπολέμησης της Νομιμοποίησης Εσόδων από Εγκληματικές Δραστηριότητες εντόπισε στην Ελλάδα οργανωμένη πρακτική ξεπλύματος χρήματος μέσω εταιρειών κοινής ωφέλειας. Σύμφωνα με τα ευρήματα της Α’ Μονάδας της Αρχής, φυσικά πρόσωπα κατέβαλλαν υπέρογκα ποσά για λογαριασμούς υπηρεσιών, δημιουργούσαν πιστωτικά υπόλοιπα και στη συνέχεια ζητούσαν την επιστροφή τους σε τραπεζικούς λογαριασμούς, ώστε τα χρήματα να εμφανίζονται ως προϊόν νόμιμης συναλλαγής.
Η υπόθεση αποκαλύφθηκε ύστερα από επιχειρησιακή ανάλυση δεδομένων από τον ελεγκτικό μηχανισμό της Αρχής, υπό τον επικεφαλής της, επίτιμο αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου Χαράλαμπο Βουρλιώτη. Οι εταιρείες παροχής υπηρεσιών κοινής ωφέλειας φαίνεται ότι χρησιμοποιούνταν εν αγνοία τους ως ενδιάμεσοι φορείς, μέσω των οποίων τα κεφάλαια επέστρεφαν στο τραπεζικό σύστημα με τη μορφή refund.
Πώς λειτουργούσε η πρακτική
Τα εμπλεκόμενα πρόσωπα, τα οποία εμφανίζονταν ως κάτοικοι Ελλάδας, συνάπταν συμβάσεις με παρόχους ηλεκτρικής ενέργειας ή άλλων υπηρεσιών κοινής ωφέλειας, συχνά για περισσότερα ακίνητα και με περισσότερες εταιρείες. Στη συνέχεια πραγματοποιούσαν επαναλαμβανόμενες πληρωμές, δυσανάλογες προς τις πραγματικές οφειλές ή την κατανάλωση.
Οι πληρωμές προέρχονταν σε μεγάλο μέρος των περιπτώσεων από κάρτες και άλλα χρηματοοικονομικά μέσα που τηρούνταν σε ιδρύματα εκτός Ελλάδας. Με τον τρόπο αυτό δημιουργούνταν μεγάλα πιστωτικά υπόλοιπα στους λογαριασμούς των πελατών που διατηρούσαν οι πάροχοι. Μετά από αίτημα του πελάτη, τα ποσά επιστρέφονταν σε τραπεζικούς λογαριασμούς, κυρίως σε ελληνικά ιδρύματα και συχνά διαφορετικούς από εκείνους μέσω των οποίων είχαν αρχικά γίνει οι πληρωμές.
Σε αρκετές περιπτώσεις, ο ίδιος τραπεζικός λογαριασμός φέρεται να λάμβανε επιστροφές από πολλούς διαφορετικούς παρόχους μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα. Τα κεφάλαια δεν μπορούσαν να δικαιολογηθούν από τη φορολογική ή γενικότερη οικονομική εικόνα των δικαιούχων, ενώ σε ορισμένες υποθέσεις εκτιμάται ότι προέρχονταν από απάτες, κυρίως μέσω του τραπεζικού συστήματος.
Οι ενδείξεις που εξετάζονται
Η Αρχή επισημαίνει ότι η συγκεκριμένη μεθοδολογία εμφανίζει αυξανόμενη συχνότητα και απαιτεί συστηματική ανάλυση από τα πιστωτικά ιδρύματα και τις εταιρείες κοινής ωφέλειας. Μεταξύ των ενδείξεων κινδύνου περιλαμβάνονται:
- Πληρωμές χωρίς αντίστοιχη οφειλή ή με ποσά πολύ υψηλότερα από την κατανάλωση.
- Συχνές καταβολές που μοιάζουν περισσότερο με καταθέσεις παρά με εξόφληση λογαριασμών.
- Χρήση διαφορετικών καρτών ή άλλων χρηματοοικονομικών μέσων, ιδιαίτερα όταν αυτά συνδέονται με ιδρύματα του εξωτερικού.
- Μεγάλα συσσωρευμένα πιστωτικά υπόλοιπα και αιτήματα επιστροφής αχρεωστήτως καταβληθέντων ποσών.
- Επιστροφές σε λογαριασμούς διαφορετικούς από εκείνους που χρησιμοποιήθηκαν για τις αρχικές πληρωμές.
- Πολλαπλές επιστροφές από διαφορετικούς παρόχους προς τον ίδιο λογαριασμό.
- Έσοδα που δεν συμβαδίζουν με τη φορολογική ή οικονομική εικόνα των δικαιούχων.
Η Αρχή διευκρινίζει ότι ένας μεμονωμένος δείκτης δεν αρκεί κατ’ ανάγκη για να τεκμηριώσει παράνομη δραστηριότητα. Ωστόσο, ο συνδυασμός περισσότερων ενδείξεων καθιστά αναγκαίο τον ενισχυμένο έλεγχο των συναλλαγών.
