Παρατηρητήριο που εξέτασε την εφαρμογή των πολιτικών για την αντιμετώπιση της βίας κατά των γυναικών στην Αττική, τη Δυτική Ελλάδα και τα Ιόνια Νησιά καταγράφει ελλείψεις σε δομές, προσωπικό, χρηματοδότηση και συντονισμό. Τα ευρήματα αφορούν την καθημερινή πρόσβαση των γυναικών σε υποστήριξη και προστασία, ενώ αναδεικνύουν και ευρύτερα κενά στην εφαρμογή της νομοθεσίας στην Ελλάδα.
Το έργο υλοποιήθηκε από την Κοινωνία Ίσων Ευκαιριών (Equal Society), με εταίρο το Κέντρο Εριφύλη, στο πλαίσιο του προγράμματος PREVENT. Η έρευνα χαρτογράφησε δημόσιους, αυτοδιοικητικούς και μη κυβερνητικούς φορείς που δραστηριοποιούνται στην πρόληψη και αντιμετώπιση της έμφυλης βίας ή στην προώθηση της ισότητας των φύλων.
Ελλείψεις σε δομές και πόρους
Τα συμπεράσματα του Παρατηρητηρίου εντάσσονται σε ένα ευρύτερο πλαίσιο προβλημάτων που έχουν επισημανθεί και για τη χώρα συνολικά. Η GREVIO, στην έκθεσή της για την Ελλάδα το 2023, αναγνώρισε θετικές εξελίξεις, αλλά κατέγραψε κενά στην εφαρμογή. Μεταξύ άλλων, αναφέρθηκε στην απουσία εξειδικευμένων κέντρων υποστήριξης για επιζώσες σεξουαλικής βίας, στον ανεπαρκή αριθμό καταφυγίων και στην ανάγκη ενίσχυσης της ανταπόκρισης της δικαιοσύνης. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρατίθενται, στην Ελλάδα λειτουργούν 20 καταφύγια, συνολικής δυναμικότητας περίπου 450 ατομικών κλινών.
Στην Αττική, το 37% των συμμετεχόντων φορέων ανέφερε ότι εθνικές πολιτικές δεν εφαρμόζονται σε τοπικό ή περιφερειακό επίπεδο. Καταγράφηκαν ελλείψεις σε ξενώνες και συμβουλευτικά κέντρα, υποστελέχωση, περιορισμένη διαθεσιμότητα εξειδικευμένου προσωπικού και δυσκολίες συνεργασίας μεταξύ υπηρεσιών. Μόλις το 7% των φορέων δήλωσε ότι οι διαθέσιμοι πόροι του επαρκούν.
Οι φορείς πρότειναν, μεταξύ άλλων, επέκταση των δομών υποστήριξης, απλούστευση της πρόσβασης σε ξενώνες και ενίσχυση της έκτακτης φιλοξενίας για γυναίκες και παιδιά. Στις προτάσεις περιλαμβάνονται επίσης δωρεάν νομική και εξειδικευμένη ψυχολογική βοήθεια, διερμηνεία, οικονομική ενίσχυση και υποστήριξη για την εργασιακή ένταξη.
Ανάγκη για σταθερή χρηματοδότηση και συντονισμό
Στη Δυτική Ελλάδα και τα Ιόνια Νησιά, οι φορείς περιέγραψαν παρόμοια προβλήματα στελέχωσης και έλλειψης εξειδικευμένων υπηρεσιών. Ζήτησαν τη δημιουργία επίσημου μηχανισμού συντονισμού, ώστε η συνεργασία μεταξύ των δομών να μην εξαρτάται αποκλειστικά από την προσωπική πρωτοβουλία των εργαζομένων. Επισήμαναν, επίσης, την επισφάλεια της εργασίας στις δομές και τον κίνδυνο διακοπής υπηρεσιών όταν λήγει η χρηματοδότηση από το ΕΣΠΑ.
Στις προτάσεις περιλαμβάνονται περισσότερο προσωπικό, ειδικός προϋπολογισμός για τους δήμους και σταθερότερη χρηματοδότηση. Παράλληλα, το Παρατηρητήριο καταγράφει κενά στην κάλυψη γυναικών με αναπηρία, μεταναστριών και άλλων ομάδων, καθώς και προβληματισμούς για την οικονομική και ψηφιακή βία, το stalking, την προστασία των ανηλίκων και την αποτελεσματικότητα των προστατευτικών μέτρων.
Η αξιολόγηση των υπηρεσιών παραμένει περιορισμένη: το 7% των φορέων ή υπηρεσιών δήλωσε ότι χρησιμοποιεί δείκτες αξιολόγησης, ενώ το 73% ανέφερε ότι δεν χρησιμοποιεί σχετικούς δείκτες. Ο συντονιστής προγραμμάτων της Equal Society, Δημήτρης Ντόντης, σημείωσε ότι, παρά τη βελτίωση του νομοθετικού πλαισίου, βασικό ζήτημα εξακολουθεί να είναι η εφαρμογή του, συμπεριλαμβανομένων των προβλέψεων της Σύμβασης της Κωνσταντινούπολης και της ευρωπαϊκής οδηγίας 2024/1385.
