Σοβαρές προειδοποιήσεις για το μέλλον του δημόσιου χρέους της Ευρωπαϊκής Ένωσης εξέφρασε πρόσφατα η Γενική Διευθύντρια του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου (ΔΝΤ) Κρισταλίνα Γκεοργκίεβα. Σε δηλώσεις της, αναφέρθηκε στον κίνδυνο οι χώρες της ΕΕ να δουν το χρέος τους να εκτοξεύεται σε πάνω από 130% του ΑΕΠ μέχρι το 2040 αν δεν ληφθούν κατάλληλα μέτρα πολιτικής.
Προβλήματα από την γήρανση και τις αμυντικές δαπάνες
Η Γκεοργκίεβα σημείωσε ότι οι υπάρχουσες πιέσεις στους κρατικούς προϋπολογισμούς, κυρίως για συντάξεις και Υγεία, θα ενισχυθούν από τις αυξανόμενες αμυντικές δαπάνες. Οι επιπλέον δαπάνες στους τομείς αυτούς αναμένεται να φτάσουν το 5% του ΑΕΠ έως το 2040.
Συστάσεις για δημοσιονομική προσαρμογή
Ιδιαίτερα για τις χώρες με περιορισμένα δημοσιονομικά περιθώρια, η επικεφαλής του ΔΝΤ τόνισε την ανάγκη να αυξήσουν τις αμυντικές δαπάνες με δημοσιονομικά ουδέτερο τρόπο, είτε μέσω αύξησης της φορολογίας είτε με περικοπές σε άλλες δημόσιες δαπάνες.
Πέρα από τις δαπάνες, η Γκεοργκίεβα υπογράμμισε τη σημασία των μεταρρυθμίσεων για την ενίσχυση της ανάπτυξης, επισημαίνοντας ότι οι διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις θα μπορούσαν να μειώσουν την αναγκαία δημοσιονομική προσαρμογή για να τεθεί το χρέος σε πτωτική τροχιά.
Προβλέψεις για την Ευρωζώνη
Σύμφωνα με τις προβλέψεις του Fiscal Monitor του ΔΝΤ, το δημόσιο χρέος στην Ευρωζώνη αναμένεται να αυξηθεί από το 87,1% του ΑΕΠ το 2025 στο 89,7% το 2031. Μόνο τέσσερις χώρες, η Ελλάδα, η Κύπρος, η Ισπανία και η Πορτογαλία, παραμένουν εκτός αυτής της τάσης αύξησης.
Ειδική αναφορά στο ελληνικό χρέος
Το ΔΝΤ προβλέπει ότι το ελληνικό χρέος θα μειωθεί στο 110,9% του ΑΕΠ το 2031, από 145,7% πέρυσι, και θα είναι σαφώς κάτω από το ιταλικό, γαλλικό και βελγικό χρέος. Για το 2031, το γαλλικό χρέος θα φτάσει το 120,7% και το βελγικό το 122,3%.
Η σημαντική μείωση του ελληνικού χρέους από το 210% το 2020 αποδίδεται σε παράγοντες όπως η ισχυρή ανάπτυξη και τα πρωτογενή πλεονάσματα. Αυτοί οι παράγοντες αναμένεται να συμβάλουν και στη μείωση του χρέους στο μέλλον.
Διαχείριση του ελληνικού χρέους
Η ενεργητική διαχείριση του χρέους, συμπεριλαμβανομένης της πρόωρης αποπληρωμής δανείων, έχει ενισχύσει τη βιωσιμότητά του. Αντίθετα με άλλες χώρες της ΕΕ, η Ελλάδα δεν αντιμετωπίζει πιέσεις για αύξηση αμυντικών ή συνταξιοδοτικών δαπανών, καθώς το επίπεδο των αμυντικών δαπανών είναι ήδη υψηλό.
Παρά τις προκλήσεις, οι συνταξιοδοτικές δαπάνες αναμένεται να μειωθούν, ενώ οι δαπάνες Υγείας θα αυξάνονται με συγκρατημένο ρυθμό, γεγονός που δεν θα επιβαρύνει την αποκλιμάκωση του χρέους.
Συμπεράσματα
- Η πρόβλεψη του ΔΝΤ για το δημόσιο χρέος της ΕΕ είναι ιδιαίτερα ανησυχητική.
- Η γήρανση του πληθυσμού και οι αυξανόμενες αμυντικές δαπάνες θα πιέσουν τους προϋπολογισμούς.
- Η Ελλάδα θα δει μείωση του δημόσιου χρέους, παραμένοντας ωστόσο κάτω από τις επιδόσεις άλλων χωρών της ΕΕ.
